Skip to main content

ವೈಧಿಕ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರ - ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ+ಸಮಾಜ = ಹಂಸಕ್ಷೀರ ನ್ಯಾಯ - ೨

ಹಂಸಕ್ಷೀರ ನ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಹಂಸ ಎಂಬ ಪಕ್ಷಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಕ್ಷೀರವೆಂಬ ಹಾಲೂ ಇಲ್ಲ. ಹಂಸವೆಂದರೆ ನಾನು ಮತ್ತು ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಎಂದರ್ಥ. ಕ್ಷೀಣಂತಿ ರವಾಃ ಇತಿ ಕ್ಷೀರಃ – ರವ ಎಂದರೆ ಕಷ್ಟ, ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೆ ಕಷ್ಟವಿದೆ ಅದನ್ನು ಉಪಶಮನಗೊಳಿಸುವ ಪರಿಹಾರೋಪಾಯ ಯಾವುದಿದೆ ಅದು ಹಂಸಕ್ಷೀರನ್ಯಾಯ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಉಪಶಮನಗೊಳಿಸುವ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸತಕ್ಕಂತಹ ಸೂತ್ರಗಳು ಯಾವುದಿದೆ ಅದು ಹಂಸಕ್ಷೀರನ್ಯಾಯಸೂತ್ರ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ನ್ಯಾಯಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ತಿಳಿದ ಜ್ಞಾನಿ ಯಾರಿದ್ದಾರೆ ಅವನು ಹಂ ಅಂದರೆ ನಾನು ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಸಃ ಎಂದರೆ ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಎಂದರ್ಥ. ಹಾಗಾಗಿ ಹಂಸಃ ಆಯಿತು. ನಾನು ಮತ್ತು ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಸಮಾನರು. ನನಗೆ ಯಾವುದೇ ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲ. ನಿಮಗೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಕಷ್ಟ ಬಂದರೆ ಅದನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿ ನನ್ನಂತೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹಂಸಕ್ಷೀರನ್ಯಾಯದ ಸೂತ್ರದ ಅರ್ಥ. 

ನಾನು ಎಂದರೆ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ. ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಎಂದರೆ ತನ್ನ ಸುತ್ತಿನ ಸಮಾಜ. ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ. ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನಿಗೆ ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸುತ್ತಿನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟ ಬಂದರೆ ಅದನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಕೆಲಸ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದು ಕರ್ತವ್ಯವೂ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧ ಘಟಿಸಿದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಕಾರಣವನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಅದನ್ನು ಸೂತ್ರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವೇಚಿಸಿ ಅದನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ತೊಂದರೆ ಬಾರದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಸಂಹರಿಸಿ ಘಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ದಂಡಿಸದೇ ಅನ್ಯೋನ್ಯವಾಗಿ ಬದುಕುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸನ್ಮಾರ್ಗ ತೋರುವ ಸೂತ್ರಗಳೇ ಹಂಸಕ್ಷೀರ ನ್ಯಾಯಸೂತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಬಲವೇ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಬದುಕುವುದಾದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಸೂತ್ರಗಳು ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದು ಪ್ರಾಣಿತುಲ್ಯ ಜೀವನ ವಿಧಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನ್ಯಾಯಸೂತ್ರಗಳು ದೈಹಿಕ ಬಲವು ಬಲವೇ ಅಲ್ಲ, ಜ್ಞಾನಬಲ ಮಾತ್ರವೇ ಬಲವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಯಾರು ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೋ ಅವನು ಮಾತ್ರ ಬಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಯಾರು ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೋ ಅವನು ಮಾತ್ರ ಸಮಾಜವನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಸಬಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಜ್ಞಾನಬಲವುಳ್ಳವನು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನಾಗಲಿಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಈ ಜ್ಞಾನಬಲದಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಗೆಲ್ಲಬಹುದು. ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದೇ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮದಿಂದ, ಹೋರಾಟದಿಂದಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಡಿ!

ಈ ಹಂಸಕ್ಷೀರನ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಮೀಮಾಂಸಾ ನ್ಯಾಯ ನಿರ್ಣಯ ಎಂಬ ಭಾಗವಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಬಹಳ ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಸಮೃದ್ಧ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮೇಲು-ಕೀಳು ಇಲ್ಲ, ಪಾರುಪತ್ಯೆ ಇಲ್ಲ, ಪೌರೋಹಿತ್ಯ ಇಲ್ಲ. ಇವುಗಳು ಇವೆಯೆಂದಾದರೆ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನ್ಯಾಯ ಕೊಡುವುದಕ್ಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇವುಗಳನ್ನು ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಬಿಡಬೇಕು. ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಛ-ನೀಚ ಎಂಬುದು ಇರುತ್ತದೆ. ಅದು ನ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಾನವಾಗಿ ನೋಡಬೇಕು ಎಂದರ್ಥ. ನ್ಯಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಕೊಡುವುದು ಮಾತ್ರ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉಚಿತ ಸಲಹೆ ಕೊಡಲು ಹೋಗಬಾರದು. ಅದು ಪಾರುಪತ್ಯ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆ ತಂದಾಗ ಆ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಪರಿಹಾರ ಹೇಳಬೇಕು. ಇನ್ನೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆ ಆದಾಗ ಅದನ್ನು ಅಹವಾಲು ಕೊಟ್ಟಾಗಲೇ ತೀರ್ಮಾನಿಸಬೇಕು. ಮೊದಲೇ ತಿಳಿದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಹೇಳಲು ಹೋಗಬಾರದು. ಹೇಳಿದರೆ ಅದು ಪೌರೋಹಿತ್ಯ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. 

ಹಾಗಾಗಿ ನ್ಯಾಯ ಹೇಳುವವನು ಉಚ್ಛ-ನೀಚ ನೋಡಬಾರದು, ಪಾರುಪತ್ಯ ಮಾಡಬಾರದು ಮತ್ತು ಪೌರೋಹಿತ್ಯ ಮಾಡಬಾರದು. ಈ ೩ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನ್ಯಾಯ ಹೇಳಬೇಕು. ಈ ೩ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧನಾಗಿ ಯಾರು ನ್ಯಾಯ ತೀರ್ಮಾನ ಕೊಡುತ್ತಾರೋ ಆ ನ್ಯಾಯವು ಸಮರ್ಥವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಬೇರೆ ಕಾರಣದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದಾಗ ತನ್ನಲ್ಲಿಗೆ ದೂರು ಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಪರಿಹಾರೋಪಾಯ ಹೇಳಬೇಕು. ತನ್ನಲ್ಲಿಗೆ ದೂರು ಬರದೇನೇ ಪರಿಹಾರೋಪಾಯ ತನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಮಾತ್ರ ಹೋಗಬಾರದು. ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಇಬ್ಬರು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಪೌರೋಹಿತ್ಯ ಮಾಡಲು ಹೋದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ತನಗೆ ಕೊಡುವ ನ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿದೆಯೇ ಎಂದು ಸಂಶಯ ಬರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಲಿಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡಬಾರದು. 

ಹಿಂದೆಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಎಂದರೆ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವಿಸುವವರ ತೆರದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶವಿಲ್ಲ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ, ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದರಿಂದಾಗಿ ಜನರಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ನ್ಯಾಯ ಸಿಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು. ಈಗ ಆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಹೇಳಲು ಲಂಚ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ನ್ಯಾಯವು ಈಗ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಾದಿ ಪ್ರತಿವ್ದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಇಲ್ಲದೆ ನ್ಯಾಯ ಹೇಳಿದರೆ ಅಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನೇ ಅಪರಾಧಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನಲ್ಲಿ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಕೇಳುವ ಹಾಗಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಜನರಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಕೇಳಬೇಕು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಕೇಳುವುದಾದರೆ ವಾದಿ ಪ್ರತಿವಾದಿ ಇಬ್ಬರೂ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಿ ನ್ಯಾಯ ಹೇಳಬಹುದು. ಅದಲ್ಲದೆ ವಾದಿ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿವಾದಿ ಒಬ್ಬನೇ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಇವರು ನಮಗೆ ಬೇಕಾದವರು ಎಂದು ನ್ಯಾಯ ಹೇಳಲು ಹೋಗಬಾರದು. ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನೇ ಅಪರಾಧಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ!

ಹಂಸಕ್ಷೀರ ನ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯಾ ಭಾಗದ ಪರಿಹಾರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನಿಗೆ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಹಂಸ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಿನ ಸಮಾಜ. ಅಂದರೆ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಒಂದು, ಸುತ್ತಿನ ಸಮಾಜ ಒಂದು. ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ನ್ಯಾಯದ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟು ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಾನ ನ್ಯಾಯದ್ದು. ಹಾಗಾಗಿ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಸಮಾನ ತೂಕ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದಾಗ, ಭಿನ್ನತೆ ಉಂಟಾದಾಗ ಸಮಾಜ ಒಂದು ಇದ್ದದ್ದು ಎರಡು ಭಾಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಭಿನ್ನತೆ ಬರದಿದ್ದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನಿಗೆ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲ. ಆಗ ಅದರ ಬಲ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನ ಕಾಲುಭಾಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅರ್ಧಭಾಗ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನ ಕಾಲುಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಮ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವೆರಡೂ ನಿರ್ಬಲ. ಈ ನಿರ್ಬಲತೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ ಒಂದಾಗಿಸುವುದು ಬಲಯುತನಾದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನ ಕರ್ತವ್ಯ. ಆಗ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಕಾರಣವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿ ಪರಿಹಾರವು ಗೋಚರವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಾಗ ಸಮಾನವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹಂಸ ಎಂದರು. 

ಸಮಾಜವೂ ಒಂದು ನ್ಯಾಯ, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನೂ ಒಂದು ನ್ಯಾಯ ಆಗಿ ಸಮಾನ ತೂಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಸುತ್ತಿನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇರತಕ್ಕಂತಹ ಹಲವು ವಿಚಾರಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಈ ಹಂಸಕ್ಷೀರ ನ್ಯಾಯಸೂತ್ರವು ಎಷ್ಟು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯ? ಎಂಬುದು ಚಿಂತನೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಸುತ್ತಿನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬಹುವಿಧ, ಭಿನ್ನ ಭಿನ್ನ ಜನರ ಜೀವನವಿಧಾನ, ಹಲವು ಜಾತಿ ಮೃಗಪಕ್ಷಿಗಳು, ಪ್ರಾಣಿ, ಕ್ರಿಮಿ, ಕೀಟಾದಿಗಳು ಬದುಕುತ್ತಿವೆ. ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ಬದುಕನ್ನು ಕಸಿಯುವ ಹಕ್ಕು ಮನುಷ್ಯನಿಗಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೆಲ್ಲಾ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿರಬಹುದು, ನ್ಯಾಯಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಘಂಟೆ ತೂಗು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು, ಅದನ್ನು ಒಂದು ದನ ಬಂದು ಬಾರಿಸಿ ನ್ಯಾಯ ಕೇಳಿತು. ಅದರರ್ಥ ಪ್ರತೀ ಜೀವಿಯೂ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬದುಕುವುದು ಅದರ ಹಕ್ಕು. ಅದನ್ನು ಕಸಿಯುವ ಹಕ್ಕು ಯಾರಿಗೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇವೆಲ್ಲಾ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ ಸಮೃದ್ಧ ಸಮಾಜ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಲವು ಭಿನ್ನತೆಯ ಜೀವನ ವಿಧಾನಗಳು ಇರುವುದರಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. 

ಭಿನ್ನ ಭಿನ್ನ ಜೀವನ ವಿಧಾನ ಅಪರಾಧವಲ್ಲ. ಒಬ್ಬನ ಜೀವನ ವಿಧಾನದಿಂದ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ವಿವಾದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗದಂತೆ ಜೀವನ ವಿಧಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಆಗ ವಿವಾದ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಭಿನ್ನ ಜೀವನ ವಿಧಾನವಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ಇಂತಿಂತಹಾ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಆ ನಿರೂಪಣೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದಂತಹ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಕಾಲಗತಿಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ನಡೆಯಲಿಕ್ಕೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಲಗತಿಯು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋದಾಗ ಒಂದಿಷ್ಟು ಅಯೋಮಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಚಮ್ಮಾರನ ಬದುಕು ಕಮ್ಮಾರನಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕಮ್ಮಾರನ ಬದುಕು ನೇಕಾರನಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಾಗುತ್ತಾ ಹೋದಾಗ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಆಗುತ್ತವೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಚಮ್ಮಾರನಿಗೆ ಚರ್ಮದ ಕೊರತೆ ಆಗಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಸಹಜವಾಗಿ ಅವನು ಹಾರೈಸುತ್ತಾನೆ, ಬರಗಾಲ ಬಂದು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸತ್ತರೆ ತನಗೆ ಚರ್ಮದ ಕೊರತೆ ಆಗಲಾರದು, ಅದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು. ಆದರೆ ಅವನ ಹಾರೈಕೆಯ ಅರ್ಥ ಬರಗಾಲ ಬರಲಿ ಎಂದು. ಸುತ್ತಿನ ಸಮಾಜದ ಆಹಾರ, ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಕಸಿದು ಅವನು ಬದುಕುವ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಸುತ್ತಿನ ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲರ ಬದುಕನ್ನು ಕಸಿದು ಅವನು ಬದುಕುವುದಕ್ಕೆ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಸಮಸ್ಯೆ ಹುಟ್ಟಲಿಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಬೀಜವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಸ್ಯೆ ಹುಟ್ಟುವುದು ಈ ಚಿಂತನೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ.

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಾಪಾರಿಯು ಹೆಚ್ಚು ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಲೇ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡುವುದು ಮಳೆ ಬಾರದೇ ಆಹಾರಧಾನ್ಯಗಳ ಬೆಲೆ ವಿಪರೀತ ಏರಲಿ, ದುರ್ಭಿಕ್ಷೆ ಬರಲಿ ಎಂದು. ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ತನ್ನ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಜೀವನಕ್ಕಾಧರಿಸಿ, ತನ್ನ ಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ಚಿಂತನೆಯು ವಿಕೃತವಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಸುಕೃತಿಯತ್ತ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನವೇ ಹಂಸಕ್ಷೀರ ನ್ಯಾಯ. ಆ ರೀತಿಯ ಚಿಂತನೆಯು ಬರಲು ಅವರಿಗೆ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ ಬರಲು ಆರಂಭವಾಗಿದೆ, ಅವನಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಅಥವಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದರ್ಥ. ವಿಜೃಂಭಣೆ ಎಂದರೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೇನೇ ಬಳಸುವಂತಾದ್ದು. ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಬಳಕೆಯಾದಾಗ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ ಅದು ಕೊರತೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಈ ರೀತಿಯ ಚಿಂತನೆ ಹುಟ್ಟಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿರೀಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿರಬೇಕು. ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಕೇವಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ನ್ಯಾಯ ತೀರ್ಮಾನ ಹೇಳುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಈ ರೀತಿಯ ಸುತ್ತಿನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಸದಾ ಗಮನಿಸುತ್ತಿರಬೇಕು. ಆದರೆ ಯಾರಿಗೂ ತೀರ್ಮಾನ ಕೊಡುವುದಲ್ಲ. ಈ ರೀತಿ ಗಮನಿಸಿ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ತನ್ನಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಮೂಲ ಸಿಕ್ಕುವುದಿಲ್ಲ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಚಮ್ಮಾರ ಮತ್ತು ಕಮ್ಮಾರ ಎಂದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೋಣ. ಒಂದು ಸಮಾಜ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತಾ ಇತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಚಮ್ಮಾರನಿಗೆ ಜೀವನವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ ಬರಲು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಆಗ ಅವನು ಸಹಜವಾಗಿ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ದೇಶದಲ್ಲಿ ದುರ್ಭಿಕ್ಷೆ ಬಂದರೆ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಗೆ ಕೊರತೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು. ಈ ಚಿಂತನೆ ಕೇವಲ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ನಡೆದಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧ ನಡೆದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಪರಾಧ ಘಟಿಸುವುದು ಧೈವಾಯತ್ತ. ಮಳೆ ಬ್ರದ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದು ಚಮ್ಮಾರನಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಶಕ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಚಿಂತನೆ ಮಾತ್ರ ಆ ರೀತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ತಾತ್ಪೂರ್ತಿಕಾ ಪ್ರಯೋಗ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಚಿಂತನೆಯು ಒಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಚಿಂತನೆಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಲೇ ಅದಕ್ಕೆ ಶೈಶವಾವಸ್ಥೆ ಅಂದರೆ ಒಂದು ರೂಪ ಬರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದು ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ದಾಟಿ ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಗೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಸಮಸ್ಯೆಯು ಗಂಭೀರವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದಾಗ ಪರಿಹಾರ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವಾಗ ತಾತ್ಪೂರ್ತಿಕಾ ಪ್ರಯೋಗ ಆಗುತ್ತದೋ, ನಂತರ ಒಂದು ಜೀವನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಳಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದಾಗ ಕಾರಣವೇನು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿ ಆಗಲೇ ಪರಿಹಾರ ಮಾಡಿದರೆ ಇಡೀ ಸಮಾಜವನ್ನು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಇಡೀ ಸಮಾಜವು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಬಳಲುವುದು ತಪ್ಪುವುದು. ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರ ಬಳಕೆಯಾಗುವುದು. ನಂತರ ವಿವಾದ ಹುಟ್ಟಿ ಸಮಸ್ಯೆಯಾದಾಗ ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೆ ತೀರ್ಮಾನ ಕೊಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ.

ಆದರೆ ಆರಂಭಿಕವಾಗಿಯೇ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಆಗಿಂದಾಗಲೇ ಪರಿಹಾರ ರೂಪಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ. ಹಾಗಾಗಿ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರವು ಅದನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ತಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಯೂ ಅದರ ಹುಟ್ಟುವ ಕಾರಣವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿದರೆ ಸಮಸ್ಯೆಯು ತನ್ನಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಪರಿಹಾರ ಹೇಳಲು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. ತೀರ್ಮಾನ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸುವುದು ಮಾತ್ರ. ಅದನ್ನು ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ, ಅದನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಆಗ ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಪರಿಹಾರ ಸೂಚಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದರಂತೆ ಬಾಳಲು ಆದೇಶಿಸುವುದು. ಚಮ್ಮಾರನ ಕಾರಣದಿಂದ ವಿವಾದ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನ ಕಲ್ಪನೆ ಮಾತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಲ್ಪನೆಯು ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ ಅವನು ಒಬ್ಬನದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಇತರೆ ವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಕಲ್ಪನೆಯು ಬರಲು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಎಲ್ಲಾ ಒಟ್ಟು ಸೇರುತ್ತಾ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾರದ್ದೂ ತಪ್ಪಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲರದ್ದೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಸೇರುತ್ತಾ ಬರುವುದರಿಂದ ಚಮ್ಮಾರನ ಬಯಕೆ ಏನಿದೆ, ಅದು ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಚಮ್ಮಾರನ ಬಯಕೆ, ತತ್ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಬಯಕೆಯು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೋದಾಗ ಆ ಕಲ್ಪನೆಯ ಘಟನೆಯು ಘಟಿಸಿಯೇ ತೀರುತ್ತದೆ.

ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಪುರಾಣದ ದಶಾವತಾರ ಕಲ್ಪನೆಯು ಬಂದಿರುವುದು. ಎಲ್ಲರೂ ಬೇಡಿಕೆಯಿಡಿ, ದೇವರು ಹುಟ್ಟಿ ಬರುತ್ತಾನೆ, ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದು. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬೇಕಾದರೆ, ಎಲ್ಲರ ಬೇಡಿಕೆಯೂ ಒಂದೇ ಆದರೆ ಅದು ಘಟಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಇಡಲಾಯಿತು. ಎಲ್ಲರೂ ಅವರವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವುದರಿಂದ, ಯಾವಾಗ ಲಾಭದಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯು ಬರುತ್ತದೆಯೊ ಅದು ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲವೇ ವರ್ಗದ ಜನ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಜನ ಇರುತ್ತಾರೆ ವಿನಃ ಪೂರ್ಣ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಜನ ಬೇಡುವುದರಿಂದಾಗಿ ಒಂದು ವಿಕೃತಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯಾಗಿ ಶೈಶವ್ಯ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಶೈಶವ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಾಗ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲೋಲ ಕಲ್ಲೋಲ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಈಗಿನ ನ್ಯಾಯ ಪಾತ್ರ ಬರುವುದು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಹಿಂದಿನ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಭಾಗವು ವ್ಯವಹರಿಸುವುದೇ ವಿನಃ ಅದರ ಮುಂದಿನ ನ್ಯಾಯವು ಅಂದರೆ ವಿವಾದ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಭಾಗವು ವ್ಯವಹರಿಸಲಿಕ್ಕೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
ವಿವಾದ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಚಮ್ಮಾರ, ವ್ಯಾಪಾರಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಎಂದು ಹೇಳತಕ್ಕಂತಹ ಭಾಗವು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಸಮಾಜಭಾಗ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇವರುಗಳ ವ್ಯವಹಾರವು ನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಒಂದು ವಾದಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರತಿವಾದಿ ಎಂದು ಸಮಾಜವು ಎರಡು ಭಾಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಚಮ್ಮಾರನಿಗೆ ತಾನು ಅಂದುಕೊಂಡಂತೆ ಘಟಿಸಿದರೆ ಚರ್ಮವು ಹೆಚ್ಚು ದೊರಕಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಒಂದೇ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೋದಾಗ ಬದುಕುವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಡತನ ಬರಲು ಆರಂಭವಾಗಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಏರು-ಪೇರುಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಆಗ ರಾಜ್ಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯವಾಹ ಭಾಗದ ಮೇಲೆ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನ ಕರ್ತವ್ಯ ಆರಂಭವಾಗುವುದು. ಅಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯವಾಹನ ಮುಖೇನ ರಾಜಸ್ವ ನಿರೀಕ್ಷಕನಿಗೆ ಆದೇಶ ಕೊಡಿಸಿ ಚಮ್ಮಾರನ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪಾದನೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಸುವುದು. ಆಗ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕೊರತೆಯಿದ್ದಲ್ಲಿ ಹಂಚುವ ಮುಖೇನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬರುವುದು. ಚಮ್ಮಾರನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಯುತ ಭಾಗವು ಕ್ಷೀರವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಬಿಡುವುದು ಅನಗತ್ಯ ಸಂಪಾದನೆಯೆನಿಸುವ ನೀರನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನ ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಅದಕ್ಕೆ ಹಂಸಕ್ಷೀರನ್ಯಾಯ ಎಂದರು.

ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ನೀರು ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ, ಹಾಗೆ ಎಲ್ಲಿ ಅನಗತ್ಯ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವುದೋ ಅದನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನ ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಅದನ್ನು ಅಗತ್ಯತೆ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿದರೆ ಸುತ್ತಿನ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ನೀರು ಬೇಕು. ನೀರಿಲ್ಲದೆ ಜೀವಿಯು ಬದುಕುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ ಅನಗತ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳತಕ್ಕಂತಹ ನೀರನ್ನು ಸುತ್ತಿನ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅದು ಅಗತ್ಯ. ಹಾಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಅಗತ್ಯ ಇರುವಲ್ಲಿ ಹಂಚುವುದು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅನಗತ್ಯವನ್ನು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿದರೆ ಅದನ್ನು ಹಂಸಕ್ಷೀರನ್ಯಾಯ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ವಿವಾದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಂದಾಗ ಹೇಗೆ ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡುವುದು?

ಇದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಿವಾದ. ಅಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನು ಕಾರ್ಯವಾಹ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಆದೇಶಿಸಬಹುದೇ ವಿನಃ ಬೇರೇನೂ ಮಾಡಲಿಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ರಾಜನನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಬೇಕು, ನಿನ್ನ ಕಾರ್ಯವಾಹ ಭಾಗ ಸೋಲುತ್ತಿದೆ, ಅದಕ್ಕೆ ರಾಜಸ್ವ ಭಾಗದಿಂದ ಆದೇಶ ಕೊಡಿಸಿ ಎಲ್ಲಿ ಅನಗತ್ಯ ಸಂಪಾದನೆ ಆಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಿ ವಸೂಲು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ರಾಜನಿಗೆ ಆದೇಶ ಕೊಡಬಹುದೇ ವಿನಃ ನೇರವಾಗಿ ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಹೇರಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಅದೇ ವಿವಾದವಾಗಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಆಗ ಮಾತ್ರ ನ್ಯಾಯವು ನೇರವಾಗಿ ವ್ಯವಹರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ವಾದಿ ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದಂತಹ ಕಾರ್ಯವಾಹ ಭಾಗದ ಅಸಮರ್ಥತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಎಚ್ಚರಿಸಿ ಬಿಡುವುದೇ ಪರಿಹಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ಬಿಟ್ಟು ವಿವಾದ ತಂದಂತಹವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುವುದಲ್ಲ. ಹುಟ್ಟಿದ ವಿವಾದವು ವಿವಾದವೇ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ತೇಲಿಸಿ ಬಿಡಬೇಕು. ವಿವಾದ ತಂದವರಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸಮಾಧಾನ ತರುವಂತಹ ನುಡಿಗಳನ್ನು, ಹಿತವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ ಆಣೆ, ಪ್ರಮಾಣಗಳೊ, ರಾಜಸ್ವ ದಂಡ ಹಾಕಿ, ಅವರನ್ನು ತಿದ್ದಿ ಮುಂದೆ ಹಾಗಾಗದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಸಿ ಕಳುಹಿಸಬೇಕು. ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸುವುದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಹೇಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. 

ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಾಮ ಮತ್ತು ಭೀಮರು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಮನೆಯವರು. ಒಂದು ದಿನ ರಾಮ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಭೀಮನಿಗೆ ಹೊಡೆದ ಎಂಬುದು. ಕಾರಣ ರಾಮನ ಮನೆಯ ದನ ಭೀಮನ ಮನೆಯ ಹೊಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಬೆಳೆಯನ್ನು ತಿಂದಿತು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ದನಕ್ಕೆ ಹೊಡೆದ, ಅದರ ಕಾರಣ ರಾಮನಿಗೆ ಸಿಟ್ಟು ಬಂದು ಭೀಮನಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಾಪಟ್ಟೆ ಹೊಡೆದ. ಇದು ವಿವಾದವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಮಾತ್ರ ವಿಚಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ತೀರ್ಮಾನ ಕೊಟ್ಟರೆ ತಪ್ಪಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ತೀರ್ಮಾನವೇ ಅಲ್ಲ. ರಾಮ ಮತ್ತು ಭೀಮರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅನ್ಯೋನ್ಯವಾಗಿ ಬಾಳುತ್ತಿದ್ದರು, ಹಾಗಾಗಿ ಅದರಿಂದ ರಾಸುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇವರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ವಾಸವಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಪರಸ್ಪತ ಮನೆಯಲ್ಲಿನ ಕಸ, ಮುಸುರೆಗಳನ್ನು ಇವುಗಳಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ, ಅವು ಸಹಜವಾಗಿ ಹಿತ್ತಲು, ಹೊಲಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಮೇಯುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೋ ಕಾರಣದಿಂದ ಇಬ್ಬರಲ್ಲೂ ವೈಮನಸ್ಯ ಉಂಟಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ದನ ಹೊಲಕ್ಕೆ ಹೋದ ನೆಪ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಇಬ್ಬರಲ್ಲೂ ಹೊಡೆತ-ಬಡಿತಗಳು ಉಂಟಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ಸೇರಿದ.

ನ್ಯಾಯಾಲಕ್ಕೆ ಬಂದ ವಿಚಾರ ಮಾತ್ರ ಒಬ್ಬ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಾಪಟ್ಟೆ ಹೊಡೆದ, ಅದರ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅವನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ಸೇರಿದ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಹೊಡೆದವನಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅಹವಾಲು ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ಅನ್ಯೋನ್ಯತೆಯ ವಿಚಾರ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನು ಈ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡಿ ಇವರ ಅನ್ಯೋನ್ಯತೆಯ ವಿಚಾರವನ್ನು ಅರಿತು ಈಗ ಅದು ಭಿನ್ನತೆ ಉಂಟಾಗಲು ಕಾರಣವೇನು ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಬೇಕು. ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಚಾರ ವಿಮರ್ಷೆ ಆಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸೋಲುವುದೇ ಇದರಿಂದಾಗಿ. ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಬಾಳುತ್ತಿದ್ದ ಅವರಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನತೆಗೆ ಬರಲು ಕಾರಣವಾದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಈ ಹೊಡೆತಗಳು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ್ದು, ಅದರಿಂದಾಗಿ ಇವನಿಗೆ ಏನು ತೊಂದರೆಯಾಗಿದೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಚಿಂತಿಸಬೇಕೇ ವಿನಃ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಬಾರದು. ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಿದರೆ ಏನೂ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ. ಅದು ಬಿಟ್ಟು ಅವರಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದಂತಹ ಅನ್ಯೋನ್ಯತೆಯನ್ನು ತರುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಬೇಕು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆ ಘಟನೆಯು ನಡೆಯುವ ಹಿಂದಿನ ದಿನದವರೆಗೂ ಅವರಲ್ಲಿ ವೈಮನಸ್ಯ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಥವಾ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಇದೆಯೆಂದಾದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಘಟನೆ ಏನೋ ಇದೆ ಎಂದರ್ಥ. ಇದು ಕೇವಲ ನೆಪ ಮಾತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಘಟನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ವಿಮರ್ಷಿಸಬೇಕು. ಕೇವಲ ದನ ಬಂದದ್ದು ಮಾತ್ರ ವಿವಾದವಾದರೆ ಬಾಲಿಶ. ಅದಕ್ಕೆ ಯಾವ ತೀರ್ಮಾನ ಕೊಡಬೇಕಾದ್ದೂ ಇಲ್ಲ. ಪರಮಾವಧಿಯೆಂದರೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಖರ್ಚನ್ನು ಕೊಡುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಘಟನೆಗಳಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅದು ಅಳಿಸಿಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಪುನಃ ಅವರಲ್ಲಿ ಅನ್ಯೋನ್ಯತೆಯನ್ನು ತರುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹಾಗೆ ಬಿಟ್ಟಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಪದೇ ಪದೇ ವಿವಾದಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತಲೇ ಇದ್ದು ಪರಸ್ಪರ ಬದ್ಧ ವೈರಿಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹುಣ್ಣಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಅದು ಅವರ ಮನೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಇಡೀ ಊರು, ನಂತರ ದೇಶವ್ಯಾಪಿ ಹಬ್ಬಿ ಎಲ್ಲರೂ ನಿತ್ಯವೂ ಹೊಡೆದಾಟ ಮಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ಮೂಲಬೀಜ. ಅದನ್ನು ಸಣ್ಣದರಲ್ಲಿಯೇ ಚಿವುಟಿ ಹಾಕಬೇಕು. ಅದು ದೇಶದ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯದ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಕೆಲಸವಾಗಿರುತ್ತದೆ. 

ಈಗಿನ ನಮ್ಮ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಕಾರಣವು ಗಮನಕ್ಕೇ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಗಮನಕ್ಕೆ ತರುವಂತಹ ವಕೀಲರು ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ – ಯಾವುದೇ ವಿವಾದವು ಬಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತಹ ಘಟನೆ, ಆ ಘಟನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದವರ ಲಾಭ ಏನು? ಎಂಬುದರ ಕಾರಣವನ್ನು ಸಮೂಲಾಗ್ರವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು. ಆದರೆ ಅದರ ಚಿಂತನೆ ಮಾತ್ರ ನಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತಹ ನ್ಯಾಯ ಕೊಡುವಂತಹ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನೂ ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ, ಕೇಸನ್ನು ನಡೆಸುವ ವಕೀಲನೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅವರ ವಿವಾದವು ಕೊನೆಗೆ ದೇಶವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅದರ ಮೂಲ ಕಾರಣವನ್ನೇ ಉಪಸಂಹಾರ ಮಾಡಿದರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಇಲ್ಲದೇನೇ ಸಮಾಜವೂ ಜೊತೆಗೆ ದೇಶವೂ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಬಾಳಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಂತಾಗುತ್ತದೆ. 

ಹಿಂದೆಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಮಪಂಚಾಯಿತಿಯ ಮೀಟಿಂಗ್ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲೋ ಒಂದೋ, ಎರಡೋ ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಬಂದಂತಹ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ವಿವಾದಗಳ ತೀರ್ಮಾನ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ರೀತಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದಾಗಿ ನಮ್ಮ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜನರು ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ, ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಬಾಳುವೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದ್ದು. ಆದರೆ ಈಗ ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತೀ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ಘಟನೆಗಳು ಘಟಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ವಿವಾದಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ವಿವಾದವು ತೀರ್ಮಾನವಾಗದೇ ಇದ್ದುದ್ದರಿಂದ ಅಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಹಂಸಕ್ಷೀರನ್ಯಾಯ ಎಂದು ಹೇಳತಕ್ಕಂತಹ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೂಲದಿಂದ ಅದನ್ನು ವಿಮರ್ಷಿಸಿ ತೀರ್ಮಾನ ಕೊಡಬೇಕು. ಮೂಲಘಟನೆಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸದೇನೇ ಯಾವುದೇ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಕೊಡಬಾರದು. ಘಟನೆಗೆ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಹಾಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುವಂತೆ ಜ್ಯೋತಿಷವನ್ನು ಇದರ ಅಂಗವಾಗಿ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. 

ಮೂಲವಾಗಿ ರಾಜ, ಮಂತ್ರಿ, ಸೇನೆ, ಪುರೋಹಿತ, ಕಾರ್ಯವಾಹ, ರಾಜಸ್ವ ಸಂಗ್ರಾಹಕವೆಂದು ಏಳು ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗಿಸಿ ಮಂತ್ರಿ, ಜ್ಯೋತಿಷಿ, ವಾದಿ, ನಿರೂಪಕ, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ, ಕಡಮಣಿ ಈ ೭ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಮಣಿಯೂ ಒಂದು. ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವುದು ಅವನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವವನ ಮೇಲೆ ಬೇರೆಯವರ ಕೈವಾಡ ಇರಬಾರದು ಎಂಬುದಕ್ಕಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಕಡಮಣಿ ಎಂದರು. ಏಳನೆಯದು ಫಲಿತ ನ್ಯಾಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಏಳರಲ್ಲೂ ಯಾರು ತಪ್ಪಿದರೂ ಅವರವರಿಗೆ ಅವರವರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಮೇರೆಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯಿರುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಈಗಿನ ರಾಜ್ಯಾಂಗ ವ್ಯವ್ಯಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಏಳು ಜನರೂ ಅಷ್ಟೇ ಸಮರ್ಥರಾಗಿರಬೇಕು. ಸತ್‍ಚಿಂತನೆ ಅಂದರೆ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸುವುದೇ ಇವರ ಗುರಿಯಾಗಿರಬೇಕು. ಹಾಗೆ ಸಮರ್ಥರಾದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಪಾತವಿಲ್ಲದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ನ್ಯಾಯ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.

Comments

Popular posts from this blog

ಯಾಗದಲ್ಲಿ ಪಶುಬಲಿ ಪ್ರಹಸನ - ಒಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ

- ಸಂಗ್ರಹ

ಭಾರತ ದೇಶವೆಲ್ಲಿದೆ? ಏನಾಗುತ್ತಿದೆ? ಇದೇನು ಧೈವಸಂಕಲ್ಪ? ನೇತ್ರಾವತಿ ತಿರುವು ಯೋಜನೆಯ ಸಾಧಕ ಬಾಧಕಗಳೇನು?

ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲೋಕಗುರುವಾಗಿದ್ದು, ಸಕಲ ದೇವಾನುದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಮಾತೃಭೂಮಿಯೆನ್ನಿಸಿಕೊಂಡ ಈ ಭಾರತ ಭೂಮಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕೈಮೀರಿ ಹೋಗಿದ್ದು ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮ, ಮತ, ದೇವರು, ಚಿಂತಕ, ಬುದ್ಧಿಜೀವಿ ದಡ ದಾಟಿಸಲಾರದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದು ನಿಂತಿದೆ. ಇದರ ಕಾರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಚಿಂತಿಸಹೊರಟರೆ ಒಂದು ಭಯಾನಕ, ಬೀಭತ್ಸ ಚಿತ್ರಣ ಮೂಡಿಬರುತ್ತಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಿಂತನಾ ಪ್ರಬಂಧ ಬರೆದು ಲೇಖಿಸುವ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಗಮನಿಸಿ. ಓದಿ. ನಿಮಗೆ ಬೇಕಿದ್ದರೆ ತಿದ್ದುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿರಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ.
ಮೊದಲಾಗಿ ಭಾರತದೇಶದ ಮೂಲ ತಳಹದಿಯ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡೋಣ. ಒಂದು ಯಾವುದೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಾಧಿಸಲಿ ಅದು ಈ ಮೂಲ ತಳಹದಿಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲೇ ಸಾಗಿರಬೇಕು. ಆಗ ನಿರಂತರ ಅಬಾಧಿತ, ಲಾಭದಾಯಕ, ಬೌದ್ಧಿಕ ಉನ್ನತಿಗೆ ಕಾರಣ. ಮಾನವೀಯ ಸಮೃದ್ಧ ಸಮಾಜ ಸೃಷ್ಟಿ ಸಾಧ್ಯ. ಮೂಲ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಬಿಟ್ಟರೆ ಅದೆಂದೂ ಉದ್ಧಾರವಾಗಲಾರದು. ಸರ್ವಜ್ಞ ನೊಂದು ಮಾತು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ “ಕಜ್ಜಿಯ ಕೆರೆದಂತೆ” ಎಂದು. ಕೆರೆಯುವಾಗ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಆಪ್ಯಾಯಮಾನ, ಆನಂದದಾಯಕ. ನಂತರ ಕೆರೆತದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಹುಣ್ಣಾಗಿ ಕೊಳೆತರೆ ಆ ಅಂಗವೇ ಕತ್ತರಿಸಬೇಕಾದೀತು. ನಂತರ ವಿಕಲಾಂಗವೇ ಗತಿ ಪುನಾರೂಪಿಸಲಾಗದ್ದು. ಈಗಿನ ನಮ್ಮ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು, ಯೋಜನಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ಕಜ್ಜಿ ಕೆರೆತದಷ್ಟೇ ಫಲ ನಿರೀಕ್ಷೆಯ ಯೋಜನೆ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಪರಿಣಾಮ ಅಷ್ಟೇ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಉದಾ:-…