Wednesday, 31 January 2018

ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದರೇನು? ಸುದರ್ಶನ ಹೋಮವೆಂದರೇನು? - ಪ್ರಸಕ್ತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಹಾಗೂ ನೈಜತೆ

೧) ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದರೇನು ?

ಒಂದು ವಿಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಗೋಷ್ಠಿ ನಡೆಸುವುದೆಂದರೆ ಪ್ರಸಕ್ತದಲ್ಲಿರತಕ್ಕ ಆಚರಣೆಯ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಸನಾತನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟೆಂದು ಸಂಖ್ಯೆ ಹೇಳಲಾಗದಷ್ಟು ಅದ್ಭುತವಾದಂತಹಾ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳು, ವೇದಗಳು, ಶೃತಿ, ಸ್ಮೃತಿಗಳು, ತಂತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ. ಅವುಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಈ ಪರಂಪರೆಯು ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಆಚರಣೆಗೆ ವಿಚಾರ ಬದ್ಧವಾದ ಆಧಾರವಿದೆ. ಮನುಷ್ಯನೆಂದರೆ ಹೀಗೆಯೇ ಜೀವಿಸಬೇಕು, ಇಂತಹಾ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಹೀಗೆಯೇ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದನೆಗೊಂಡು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಣೆಗೊಂಡ ಗ್ರಂಥಗಳಿವೆ. ಅವೆಲ್ಲವುಗಳ ಸ್ರೋತ, ಅಂದರೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗವೇನಿದ್ದರೂ ಅದು ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಗುರಿಯನ್ನಿಟ್ಟು ಅದಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡಿರುತ್ತದೆ. ಅಂತಹಾ ಎಲ್ಲ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದಾಗ ನಮಗೆ ತಿಳಿದುಬಂದದ್ದೇನೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಏನು ಸಂಶೋಧನೆಯಾಗಿದೆ, ಅದನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸುತ್ತಾ ಮುಂದೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯಾಗಬೇಕು.

ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳಗಳಾವುದು? ಯಾವ್ಯಾವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರತೆ ಸಾಧಿಸಲಿಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯ? ಎನ್ನುವುದನ್ನೂ ಆ ಗ್ರಂಥಗಳು ಹಲವು ಕಡೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಯಾವುದೇ ಆಚರಣೆಯ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಂತಹಾ ಭಾಗ ಬಂದಾಗ ಉತ್ತರ ಮೀಮಾಂಸ, ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ, ನ್ಯಾಯ ಸೂತ್ರಗಳ ರಚನಾಕಾರರು ಬಂದದ್ದು ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟದಿಂದ. ಪ್ರಸಕ್ತ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಗ್ರಂಥಗಳು ಸಿಕ್ಕದಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಅದು ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೊಂಡರೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸಾರ್ಥಕ. ಏಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಇರತಕ್ಕಂತಹಾ ಸಹಜ ಜೀವ ಚೇತನ ಪ್ರಪಂಚದ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದ ಧರ್ಮ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ ಬಂದಾಗ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಏನು ಹೇಳಿದೆಯೋ ಅದುವೇ ತೀರ್ಮಾನ ಎಂದು ಒಂದಷ್ಟು ಕಾಲ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಅಂದರೆ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡಲಿಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯ.

ಗೋದಾವರಿ ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಈ ಭರತ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪೂರಕತೆ ಇಲ್ಲದೆ ಸಹಜವಾದ ಚೈತನ್ಯವು ಸ್ಫುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ ದ್ರಾವಿಡ ಎಂಬ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪಂಚ ದ್ರಾವಿಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿವೆ. ಅದನ್ನು ಈಗ ಪಂಚದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು ಎನ್ನುವಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ನೈಜವಾಗಿ ಅದು ಭಾಷೆಯಲ್ಲ. ಐದು ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಬೆರೆತಿತ್ತು. ಯಾವಾಗ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಪಂಚ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿರೋದಾಭಾಸ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಲು ಆರಂಭಿಸಿತೋ ಆಗ ಜನ ಮಾನಸದ ಮೇಲೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಕೂಡ ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಪಂಚ ದ್ರಾವಿಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿ ಪಂಚಾಯತನ ಪೂಜಾ ಪದ್ಧತಿಯ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಚುರ ಪಡಿಸಿದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಪಂಚ ದ್ರಾವಿಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿರತಕ್ಕಂತಹಾ ಧರ್ಮಜಿಜ್ಞಾಸೆಯ ವಿಚಾರಗಳು ಅಷ್ಟೇ  ಸಮರ್ಥ ಹಾಗೂ ಪಾಲನೀಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿಯ ಜೀವನ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡು ತೊಡಗಿಸಿದರೆ ಅದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ತೊಡಕಾಗಲಿ, ಬಾಧಕವಾಗಲಿ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಜೀವ ಸಂಕುಲತೆಯ ಮೇಲೆ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡಿ ಸಹಜತೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿಯೇ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ ವಿಚಾರಗಳಾದ್ದರಿಂದ ಎಷ್ಟೋ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳು ಗೋದಾವರಿ ದಕ್ಷಿಣತೀರದ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೊಂಡದ್ದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಪಂಚ ದ್ರಾವಿಡ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಬದುಕಲಿಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ನಿರ್ಮಾಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದರು. ಹಾಗಾದರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆ ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ ಇಲ್ಲವೆಂದಲ್ಲ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಾಸ್ತು ಎಂಬ ಶಬ್ದದ ಅರ್ಥವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿಯಾಗಲಿ, ಚೀನಾದ ಫೆಂಗ್ ಶೂಯ್‍ನಲ್ಲಿಯಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ಇತರೆ ಯಾವುದೇ ದೇಶದ ನಿರ್ಮಾಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತು ಎಂಬುದೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಬಳಸುತ್ತಿರುವುದೇ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ ವಿಧಾನ ಎಂದು ಆಯಾ ಭಾಷಾ ಶಬ್ದ ವಿವರಣೆ, ನಿರ್ಮಾಣ ಶೈಲಿಯ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ನಿರ್ಮಾಣ ಶೈಲಿಯು ಆಕಾರ ನೀಡಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ವಾಸ್ತು ಎಂದಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವಾಸ್ತು ಎನ್ನುವುದು ಉತ್ಪನ್ನವಾದದ್ದೇ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ. ಹಾಗಾಗಿ ವಾಸ್ತುವಿಗೆ ಆದ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಮಯ ಪ್ರಣೀತವಾದ ಮಯಮತ. ಅದು ಮಾತ್ರ ವಾಸ್ತು, ಉಳಿದವು ವಾಸ್ತುವಲ್ಲ. ಮಯಮತದಂತೆ "ವಾಸ್ತುವೆಂದರೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುವ ವಿಧಾನ". ಅದಕ್ಕೆ ವೇದದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುವ ಮಂತ್ರಾಧಾರವಿದೆ.

ಅಮೀವಹ ವಾಸ್ತೋಷ್ಪತೇ ವಿಶ್ವಾ ರೂಪಾಣಿ ಆವಿಶನ್ |
ಸಖಾ ಸುಶೇವ ಏದಿನಃ ||

ಮೂಲ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅದರದ್ದಾದ ಬಾಹ್ಯ ಚೈತನ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನೋವಾಗದಂತೆ, ಅಂದರೆ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ವೈಧಿಕ ಪದ್ಧತಿಯು ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಜೀವಿಯು ತನಗಾಗಿ ಆಶ್ರಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯ ಮಾತ್ರ ತನಗೆ ಬೇಕಾಗಿ ಆಶ್ರಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಇತರೆ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ "ವಿಶ್ವರೂಪ" ಎಂದರೆ ಹಲವು ಲಕ್ಷ ಪ್ರಭೇದ ಜೀವಿಗಳೇನಿರುವುದೋ ಅವುಗಳ್ಯಾವುದಕ್ಕೂ ತೊಂದರೆಯಾಗಲಿ ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಸಖ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಅಂದರೆ ಅವುಗಳ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿ ನಾನು ಬೆಳೆಯುತ್ತೇನೆ ಎಂದರ್ಥ. ಇದು ನನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಿರ್ಮಾಣ. ಹಾಗಾಗಿ ದಯವಿಟ್ಟು ನನಗೆ ಈ ಪ್ರಕೃತಿಯು ಕ್ಷಮೆ ಕೊಡಲಿ ಎಂದು ಬೇಡುವುದೇ ಹಿಂದಿನ ಮಂತ್ರದ ಸಾರವಾಗಿದೆ.

ಅಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮೂಲ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಆಧರಿಸಿ ಇಲ್ಲಿನ ಸಹಜ ಚೈತನ್ಯಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗದಂತೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬದುಕುವುದು ಎಂಬ ಯಾವ ವಾಸ್ತವೀಕತೆ ಇದೆ, ಯಾವ ಸತ್ಯವಿದೆಯೋ ಅಂತಹಾ ವಾಸ್ತವೀಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ಬದುಕುವುದೇ ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ. ಪ್ರಪಂಚವೆಲ್ಲ ವಾಸ್ತವೀಕತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಇದೆ. ಆದರೆ ಭಾರತದ ಗೋದಾವರಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ನಾವು ವಾಸ್ತವೀಕತೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬದುಕುತ್ತಾ ಇದ್ದೇವೆ. ನಾವು ಎಷ್ಟೇ ಅಯೋಮಯರಾಗಿರಲಿ, ಎಷ್ಟೇ ಗೊಂದಲಗಳಿರಲಿ, ವಿದೇಶೀ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರೂ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮೂಲ ವಾಸ್ತವೀಕತೆಯು ಇದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಬದುಕುವುದಕ್ಕೆ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವಾಸ್ತುವಿದೆ, ಪ್ರಪಂಚದ ಮತ್ತೆಲ್ಲಿಯೂ ವಾಸ್ತುವಿಲ್ಲ. ಹಲವು ದೇಶಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ ನೋಡಿದಾಗ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಏನೇನೋ ವೈಭವ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸಹಜ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕುವ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಮತೋಲನ ಅಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಒಂದಷ್ಟು ಕಾಲ ಮಾತ್ರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈಗ ತಾನೇ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗುವಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾವಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವವರೂ ಆನಂದವನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ, ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತಹಾ ಅಗಾಧವಾಗಿದೆ; ಇಲ್ಲಿನ ವಾಸ್ತವೀಕತೆ.

ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆ ನಿಬಂಧನೆಗೆ ಆಧರಿಸಿ ಇದಮಿತ್ಥಂ ಎಂಬ ಆಚರಣೆಗಳಿವೆ. ನಾವು ಮಾಡತಕ್ಕಂತಹಾ ನಿರ್ಮಾಣ ಏನಿದೆ ಅದು ಅಂದರೆ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯು ಸುತ್ತುಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಯಾವ ರೀತಿ ಪೂರಕವಾಗುವಂತೆ ಮತ್ತು ಕುಪರಿಣಾಮವಾಗದಂತೆ ಇರಬೇಕು. ನಾವು ಎಲ್ಲರಿಗೆ ಭಯವಾಗುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಆಚರಣೆಗಳಿರಬೇಕು. ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮನೆಯ ಸುತ್ತ ಕೋವಿ, ನಾಯಿ (ಬೋರ್ಡ್:- ನಾಯಿಗಳಿವೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ!!) ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ನಾವು ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಲಿಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆಗ ಸಖಾ ಸುಶೇವ ಏದಿನಃ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಮನೆಯ ಸುತ್ತ ಹೂವಿನ ತೋಟ ಬೆಳೆಸಬೇಕು, ತುಳಸೀ ಗಿಡ ನೆಡಬೇಕು, ಬಂದವರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸತಕ್ಕಂತಹಾ ದಾರಿ ತೋರಿಸತಕ್ಕಂತಹಾ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಸುವಸ್ತುಗಳಿರಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಇದು ಯಾವುದೋ ಸಜ್ಜನರ ಮನೆಯೆಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಬರಲಿಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟ ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಇದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅದೊಂದು ಗೃಹಸ್ಥರ ಮನೆ ಎಂದೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಶುಭವೂ, ಪೂರಕವೂ, ಸಂತೋಷದಾಯಕವೂ, ಭಯಾನಕವಲ್ಲದ್ದೂ ಆದ ವಿಚಾರಗಳು ವ್ಯವಹರಿಸಿ ರೂಪಿಸಿದ ಜೀವನ ವಿಧಾನವಿದೆಯೋ ಅದನ್ನು ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದರು.


೨) ಸುದರ್ಶನ ಹೋಮವೆಂದರೇನು? ಗೃಹ ಪ್ರವೇಶದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸುದರ್ಶನ ಹೋಮ ಮಾಡುವುದರ ಸೂಕ್ತಾಸೂಕ್ತತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆ ನೀಡಿರಿ.

ಈ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪ್ರದೇಶದ ಅಗ್ನಿ ಉಪಾಸಕರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತ್ರೇತಾಗ್ನಿಗಳ ಮುಖೇನ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯವೂ ಎಷ್ಟೋ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು. ದಕ್ಷಿಣ, ಗಾರ್ಹಪತ್ಯ, ಆಹವನೀಯಗಳೆಂಬ ತ್ರೇತಾಗ್ನಿಗಳ ಉಪಾಸನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಹಳ ಎತ್ತರದ ಮಟ್ಟಿನ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮಹಾತ್ಮರಿಲ್ಲಿ ಆಗಿ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಈ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನತೆ ಬರಬಾರದೆಂದು ಒಂದಿಷ್ಟು ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಒಂದು ಮಿತಿಯನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋಗಬಾರದು ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಮಾನವನಿಗೆ ತನ್ನ ಸಹಜ ಶಕ್ತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದ್ದು ಪ್ರಾಪ್ತವಾದರೆ ಅದರ ದುರುಪಯೋಗ ಹೆಚ್ಚು. ಮಾನವ ದಾನವನಾಗುತ್ತಾನೆಯೇ ಹೊರತು ದೇವನಾಗುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಪ್ರಲೋಭನೆಯೆಂದು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಿತಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳತಕ್ಕಂತಹಾ ವಿಧಾನ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಸಾತ್ವಿಕವಾದ ಆಘಾರ ತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ. ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಮಾಡಬಾರದು ಎಂದು ಹಿರಿಯರು ಹೇಳಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದರೆ ಸಮಾಜವನ್ನು ತಪ್ಪು ದಾರಿಗೆ ಎಳೆಯಬಹುದು, ಸಮಸ್ಯೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು.

ಆಘಾರ ತಂತ್ರದ ಮುಖೇನ ಅಗ್ನಿಮುಖ ಮಾಡುವಾಗ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೂ ನಿಗಧಿತ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯಬೇಕು. ಷೋಡಶ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಗ್ನಿಗಳು, ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ, ಶಾಂತಿ, ಪುಷ್ಠಿ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಬೇರೆಯೇ ಅಗ್ನಿಗಳನ್ನು, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಇಂಧನ ನಿಯಮ, ಅನ್ವಾಧಾನ, ಇಧ್ಮಾಧಾನ, ಎಲ್ಲವೂ ನಿಯಮಬದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರೆ ಅನ್ವಾಧಾನವೇ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಆಘಾರ ತಂತ್ರದ ಮುಖೇನ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಿಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆಘಾರ ತಂತ್ರದ ಮುಖೇನ ಶಾಂತಿ, ಪುಷ್ಠಿ, ವೃದ್ಧಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾಡಲಿಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶವದಹನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ ಅಗ್ನಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಬೇಕು ಏಕೆಂದರೆ ಅದನ್ನು ಆಘಾರ ತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಜೀವಿಗೆ ಹಿಂಸೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಆಘಾರ ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟು ಅಹಿಂಸಾ ಪೂರ್ವಕವಾದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಈ ಆಘಾರ ತಂತ್ರ.

ಆದರೆ ಆಘಾರ ತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಅದೇ ಕುಂಡ, ಅದೇ ಅಗ್ನಿಮುಖದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿ ನೀವು ಹೋಮ ಮಾಡುತ್ತಾ ಅನ್ವಾಧಾನ ಮಾಡುವಾಗ ಅಸ್ತ್ರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ರಂ ಸಹಸ್ರಾರ ಹುಂಫಟ್ ಸ್ವಾಹಾ ಎಂದು ಹುಂಫಟ್ಕಾರವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ. ಅಸ್ತ್ರ ವ್ಯವಹಾರವಿರತಕ್ಕಂತಹಾ ಆ ಮಂದ್ರ ಸ್ವರದ ಒಂದು ಅಗ್ನಿಯ ಪ್ರಬೇಧ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಎಷ್ಟು ಅನಾಹುತಕಾರಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದರೆ ಸದಾ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಬಗ್ಗೆ ಈರ್ಷೇ, ದ್ವೇಷ, ಅಸೂಯೆಗಳು ಬರಲಿಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸುದರ್ಶನಾದಿ ಅಸ್ತ್ರ ಪ್ರಯೋಗಿಸಬೇಕಾದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಗ್ನಿ ಬೇಕು. ಅದರ ಮುಖೇನ ಮಾತ್ರ ಅಸ್ತ್ರ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿ ರಕ್ಷಣೆ ಕೊಡಬಹುದು. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಗುರಿ ಸಿಕ್ಕದ ಅಸ್ತ್ರವು ಯಾರ ಮೇಲೆಯೋ ಪ್ರಯೋಗವಾಗಿ ಅನಾಹುತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಸ್ತ್ರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳೇ ಬೇರೆ. ಶಾಂತಿ, ಪುಷ್ಠಿ, ವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳೇ ಬೇರೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತ್ರ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಮಹಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಯೋಗಗಳಾಗಿದ್ದು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ಅಷ್ಟು ಸಮಾಧಾನಿಕರು. ಅಂತಹಾ ಅಸ್ತ್ರಗಳ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯೇ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯು ಬಾರದೆ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ.

ಹಾಗಾಗಿ ಗೃಹ ಪ್ರವೇಶದಲ್ಲಿ ಹುಂಫಟ್ಕಾರದಿಂದ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿದ ಅಗ್ನಿಯು ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗವಾದಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಿಲ್ಲದೆ ಯಜಮಾನನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಅತಿಥಿಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೃಹಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ತುಂಬ ಚೆನ್ನಾಗಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಏನು ಮಾಡಿದರೂ ಉದ್ದಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಮನೆಗೆ ಬಂದವರಿಗೆಲ್ಲ ಅಸ್ತ್ರವು ಈರ್ಷೆ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ಅತಿಥಿಯ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಈ ರೀತಿಯ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿಟ್ಟ ಮೇಲೆ ನಿಮಗೆ ಏನು ಶುಭವಾಗಬಹುದು? ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.


೩) ಸುದರ್ಶನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಗಳ ನಿಗ್ರಹವಾಗಿ ಮನೆಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆತು ನಮಗೂ ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನವರಿಗೂ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಲಿ, ಯಾರಿಗೂ ಕೆಟ್ಟದ್ದಾಗಬಾರದೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿ ಅದರಂತಯೇ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹೋದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಲೋಪ ಉಂಟಾದರೆ ಪರಿಣಾಮದಲ್ಲಿ ಕೆಟ್ಟದ್ದಾಗಲಿಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ ?

ಸದ್ಭಾವ, ಸತ್ಸಂಗತ್ವ, ಸದ್ಭಕ್ತಿ, ಸದಿಚ್ಛೆ ಇವೆಲ್ಲಾ ಒಂದು ಹಂತದವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ. ಆದರೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಅದಕ್ಕೂ ಎತ್ತರ ಮಟ್ಟದ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡಿರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳೆರಡೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬಾಯಾರಿಕೆ ಆದವರಿಗೆ ನೀರು ಕೊಡಬೇಕು. ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೆ ಬಾಯಾರಿಕೆ, ನಂತರ ನೀರಡಿಕೆ, ಅದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂದೆ ಹೋದರೆ ಬಿಕ್ಕಳಿಕೆ. ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಎರಡಕ್ಕೆ ನೀರನ್ನು ನೀಡಿ ಸರಿಪಡಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಬಿಕ್ಕಳಿಕೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ನೀರು ಕುಡಿದರೆ ಅಪಾಯವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ವೈದ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನವೂ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನೀರು ಕೊಟ್ಟದ್ದು ಸದ್ಭಾವದಿಂದಲೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ಪರಿಣಾಮ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಲಿಲ್ಲವೇ? ಬಾಯಾರಿಕೆಯಾಗಿ ಬಂದವನಿಗೆ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಚಮಚ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಬಾಯಿಗೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಅಪಾಯವಾಗುತ್ತದೆ ಅಲ್ಲವೇ? ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯೋ ಅದನ್ನೇ ಮಾಡಬೇಕು. ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾವುದನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ಸದುದ್ದೇಶ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧವಾಗುವ ಮುನ್ನ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶ ಬರುತ್ತದೆ. ಯಾದವರ ಸೇನೆ ಕೌರವರಿಗೆ, ಕೃಷ್ಣ ಪಾಂಡವರ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಬಲರಾಮನು ಕೌರವರ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ ಕಷ್ಟವಾಗುವುದೆಂದು ಅರಿತ ಕೃಷ್ಣನು ಮುದಿ ಹಸುವನ್ನು ಬಲರಾಮನ ಎದುರು ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು. ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅದರ ಮೈಯನ್ನು ಸವರಿದ ಕೂಡಲೇ ಬಿದ್ದು ಸತ್ತುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಕ್ಕಾಗಿ ದೇಶ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಬರುವುದರೊಳಗೆ ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧವು ಮುಗಿದು ಹೋಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸದಿಚ್ಛೆ, ಸದ್ಭಾವದಿಂದಲೇ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯವು ಪರಿಣಾಮದಲ್ಲಿ ದೋಷಕಾರಿಯಾಯಿತು. ಶಾಂತಿ, ಪುಷ್ಠಿ, ತುಷ್ಠಿ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸದಿಚ್ಛೆ, ಸಂಕಲ್ಪಗಳೇ ಪ್ರಧಾನ. ಆದರೆ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಅಥವಾ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕರ್ಮಗಳು ಬಂದಾಗ ಹೇಗೆ ಮಾಡಬೇಕೋ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಬೇಕು. ಸ್ವಲ್ಪ ತಪ್ಪಿದರೂ ಅಪಾಯ ಕಟ್ಟಿಟ್ಟ ಬುತ್ತಿ.

[ಪಾವಂಜೆ ಶ್ರೀ ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ 
ಶಾರಧ್ವತ ಯಜ್ಞಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗೋಷ್ಠಿಯ ಈ ವಿಚಾರಗಳು 
ಜೂನ್ ೨೦೦೯ರ ಋತ್ವಿಕ್ ವಾಣಿ ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ]

-      ಬ್ರಹ್ಮ ಋಷಿ ಕೆ. ಎಸ್. ನಿತ್ಯಾನಂದರು,
ವೇದ ವಿಜ್ಞಾನ ಮಂದಿರ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು

Sunday, 28 January 2018

ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನಿಗಿರುವ ಸಂಬಂಧ ಇದರ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು

[ಋತ್ವಿಕ್ ವಾಣಿ: ನವೆಂಬರ್ ೧೯೯೮]

ಪ್ರಶ್ನೆ:- ಶಾಸ್ತ್ರಕಾರರು ಅಂಗವಿಕಲರು ಪೂಜೆಗೆ ಅನರ್ಹ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಸರಿಯೇ ಅಥವಾ ಯಾವ ಅಂಗವಿಕಲತೆ ಇರಬಾರದು? ಎಂಬುದು ಕೆ. ಆರ್. ಗುರುರಾಜ್, ಅರ್ಚಕರು, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಇವರ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಉತ್ತರ:- ದೇವರ ಪೂಜೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಅರ್ಹತೆಯು ಶ್ರದ್ಧಾ ಭಕ್ತಿಯೇ ವಿನಃ ಅಂಗಗಳಲ್ಲ. ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಅಂಗವಿಕಲನಾಗಿರದ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ದೇವರ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು. ಮಾನಸಿಕ ಅಂಗವಿಕಲತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ, ಇದು ವೈಯಕ್ತಿಕ. ಇನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಆಗಮ ರೀತ್ಯಾ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಾದ ಕೆಲ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜಾದಿಗಳು, ನಿತ್ಯ ಬಲಿ, ನಿತ್ಯೋತ್ಸವಗಳು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದ ರೂಢಿಯಿದ್ದಲ್ಲಿ. ಅಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕೆಲ ಅಂಗವಿಕಲತೆಗಳು ಪೂಜೆಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಬಹುದು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಾವಿನ್ಯಾಸ, ಪೂಜಾವಿಧಾನ, ಸಶಕ್ತತೆ, ತೀಕ್ಷ್ಣಮತಿತ್ವ, ವಿವೇಚನೆ ಮತ್ತು ಶಬ್ದಗ್ರಾಹೀತ್ವ ಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಂಗವಿಕಲತೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಅಶಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೆ ಪೂಜೆಗೆ ಅನರ್ಹನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮುದ್ರಾವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡುವಾಗ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಹತ್ತೇ ಬೆರಳುಗಳು ಇರಬೇಕು. ಹತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೂ ಅನರ್ಹ ಮತ್ತು ಅವು ಸಶಕ್ತವಾಗಿರಬೇಕು. ಶಬ್ದಗ್ರಾಹೀತ್ವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಬಲಿ, ಉತ್ಸವಾದಿ ನಡೆಸುವಾಗ ಬಲಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವಚನವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವಂತೆ ಇರಬೇಕು. ವಿವೇಚನೆ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಕಾಲಾಕಾಲ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಸೂಕ್ತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವ ವಿವೇಕತೆ ಇರಬೇಕು. ಅವಿವೇಕತೆಯೂ, ಮೂಕತನವೂ ಅಂಗವಿಕಲತೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ತೀಕ್ಷ್ಣಮತಿತ್ವ ಇಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ದೇವಾಲಯದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾರ. ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳೂ ತಾಂತ್ರಿಕನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಉತ್ಸವಾದಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೂಡುವುದರಿಂದ ತಾಂತ್ರಿಕನು ತೀಕ್ಷ್ಣಮತಿಯೂ, ಪ್ರತ್ಯುತ್ಪನ್ನ ಮತಿಯೂ ಆಗಿರಬೇಕು. ಹಾಗಿರದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅನರ್ಹನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ರಹಸ್ಯವು ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವಾಗ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಮೇಲೆ ಸೂಚಿಸಿದ ಕೆಲವು ಜನ್ಮತಃ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಅದು ಪೂಜೆಗೆ ಅನರ್ಹತೆಯನ್ನು ತುಂಬಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆ:- ಕೈ, ಕಾಲು, ಕಿವಿ, ಕಣ್ಣು, ಮೂಗುಗಳು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಂದವುಗಳಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಆ ವಿಕಲತೆಗಳು ಇದ್ದೂ ಕೂಡ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು, ಆಗ ವಿಕಲತೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ವಿಶೇಷತೆಯೂ ಅಲ್ಲ.

ಉದಾಹರಣೆ:- ಹಲವು ತಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರ ಜನಕರಾದ ಅಷ್ಟಾವಕ್ರ, ಏಕಶೃಂಗಿ, ಮಾರೀಚ, ಅಪಸವ್ಯಾಂಗಿರಸ, ಸವ್ಯಾಂಗಿರಸ, ಮಿಥನಕಾಣ್ವ, ಏಕಾಕ್ಷ, ದಕ್ಷ, ಶುಕ್ರ ಇವರೆಲ್ಲಾ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಿಗುತ್ತಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಅಂಗವಿಕಲತೆಗಳು ಇದ್ದರೂ ಸಹ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದರು. ಆದುದರಿಂದ ಯಾರಿಗೆ ಮಾನಸಿಕ ಅಂಗವಿಕಲತೆ ಇದೆಯೋ? ಯಾರಿಗೆ ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ, ಮೋಹ, ಮದ, ಮತ್ಸರಗಳೆಂಬ ಷಡ್ಗುಣಗಳಿಂದ ಬಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಹುಚ್ಚರಾಗಿರುವರೋ ಅವರು ಮಾತ್ರ ಪೂಜೆಗೆ ಅನರ್ಹರು ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ:- ಗೋಪುರ, ಕಳಶ, ಧ್ವಜಸ್ತಂಭ ಇವುಗಳಿಗೂ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೂ ಏನು ಸಂಬಂಧ? ಎಂಬುದು ಎ. ಆರ್. ವೆಂಕಟೇಶ್ ಪ್ರಸಾದ್, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಬೆಂಗಳೂರು ಇವರ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಉತ್ತರ:- ಕೆಲ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಗೋಪುರವಿರುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾದ್ವಾರದ ಮೇಲೆ ರಾಜಗೋಪುರ, ಕೀರ್ತಿಗೋಪುರ, ವಿಜಯಗೋಪುರ, ಗರ್ಭಗೃಹದ ಮೇಲೆ ಧರ್ಮಗೋಪುರ ಹೀಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿ ಗೋಪುರ ರಚನಾ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ತಂತ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೂ, ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೂ ರೂಪಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಆಯಾಯ ಗೋಪುರಗಳು ಅಥವಾ ಕಳಶಗಳು ಆ ವಿಚಾರದ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿರುತ್ತದಲ್ಲದೆ ಆಯಾ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ರಾಜಗೋಪುರ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖ ದೀರ್ಘ ಚತುರಸ್ರಾಕಾರದ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಚತುಷ್ಷಷ್ಟಿ ಕೋನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಅಸಮ ಹಂತಗಳಾಗಿ ಅಸಮ ಕಳಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಕಾಶದಿಂದ ಹೊಡೆಯತಕ್ಕ ಸಿಡಿಲಿನ ಆಘಾತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಮತ್ತು ನೇರವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಗೋಪುರ ಕಟ್ಟಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೆ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಎತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟ, ಗುಡ್ಡಗಳಲ್ಲಿ, ಸುತ್ತ-ಮುತ್ತಲ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಡಿಲಿನ ಬಾಧೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಈ ರೀತಿಯ ರಾಜಗೋಪುರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಗೋಪುರ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ರಾಜಗೋಪುರ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು. ಹಾಗೆಯೇ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ರಾಜಗೋಪುರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಧ್ವಜ ಸ್ತಂಭವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇರತಕ್ಕ ಅರ್ಚಕ ಭಕ್ತಾದಿಗಳಿಗೆ ರಾಜಗೋಪುರದಿಂದ ಆಕರ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಪರಿಣಾಮಗಳು ಧ್ವಜಸ್ತಂಭ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಹೊದಿಸಿದ ಲೋಹದ ಹಾಳೆಗಳಿಂದ ಆಕರ್ಷಿಸಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಆಗದಂತೆ ಧ್ವಜಸ್ತಂಭವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಗೋಪುರ ಸ್ಥಾಪನೆಯು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ವಿಚಾರದ ರಕ್ಷಣೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಚಾರದ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ವಾಸ್ತು ವಿನ್ಯಾಸಗಾರರು ಕಲಾಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೂ ಅಂದವಾಗಿಯೂ ಕಾಣುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಅಲಂಕಾರಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಲೆಂದು ಗೋಪುರ ರಚನೆಯ ಪದ್ಧತಿಯು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ:- ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಶಂಖದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯೇನು? ಪೂಜೆಗೆ ಏಕೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ? ಎಂಬುದು ಹೆಚ್. ಜಿ. ನಾಗೇಶ್, ಬೇಲೂರು, ಸಂಪಾದಕರು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಇವರ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಉತ್ತರ:- ಶಂಖವು ನಮ್ಮ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.  ಪ್ರಕೃತಿದತ್ತವಾಗಿ ಸಿಗುವ ಸಮುದ್ರದ ಒಂದು ಜೀವಿಯ ರಕ್ಷಾಕವಚವೇ ಈ ಶಂಖ. ಈ ಶಂಖದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶೇಷತೆಯಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೂಲ ಶಕ್ತಿಯಾದ ನಾದ ಅಥವಾ ಓಂಕಾರ ಈ ಶಂಖದಿಂದ ಅನಾಯಾಸವಾಗಿ ಹೊರಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಓಂಕಾರವೇ ಸರ್ವಸ್ವ ಎಂದು ತಿಳಿದ ದಾರ್ಶನಿಕರು ಈ ಚೈತನ್ಯದ ಮೂಲವಾದ ಈ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯನ್ನು ವಿಶೇಷವಾದ ಸ್ಥಾನ ಮಾನ ಕೊಟ್ಟು ಪೂಜಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಚಾಲ್ತಿ ತಂದರು. ಅಭಿಷೇಕಕ್ಕೆ ಶಂಖ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಶೃಂಗ, ಧಾರಾಪಾತ್ರೆ, ಕೊಂಬಿನ ಗಿಂಡಿ, ಗೋಮುಖ ಪಾತ್ರೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಅಭಿಷೇಕ ಸೌಲಭ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬಳಸುವುದು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಶಂಖ ಉತ್ತಮ. ಏಕೆಂದರೆ ಸಮುದ್ರಜೀವಿಯ ಮೂಲದ ಈ ಚಿಪ್ಪು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂನಿಂದ ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಅಭಿಷೇಕದ ನೀರನ್ನು ಶುದ್ಧಿಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಉತ್ತಮ ಔಷಧಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಲ್ಲದು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಶಂಖವು ಅಭಿಷೇಕಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ:- ಸ್ತ್ರೀ ದೇವತೆಯ ಪೂಜೆಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಅಥವಾ ವಿದುರನು ಅನರ್ಹ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ನಿಜವೇ? ಎಂದು ಎನ್. ಡಿ. ಗುಂಡಪ್ಪನವರು, ಅರ್ಚಕರು, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಇವರ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಉತ್ತರ:- ಮಾತೃ ಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ಸ್ತ್ರೀ ದೇವತಾ ಪೂಜೆಗೆ ಅನರ್ಹತೆ ಎಂಬುದೇ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆದು ಸೇರಿಕೊಂಡ ಕ್ಷಿಪ್ರಫಲದಾಯಕಗಳು, ಅನಂತಸುಖದಾಯಕಗಳು, ಅತುಲೈಶ್ವರ್ಯದಾಯಕಗಳು, ಅತಿಮಾನುಷ ಶಕ್ತಿಪ್ರಧಾಯಕಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸಲ್ಪಡುವ ಕೆಲವು ಸ್ತ್ರೀ ದೇವತಾಕವಾದ ಪೂಜಾವಿಧಾನಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದವು. ಆಗ ಅಲ್ಲಿ ಈ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ, ವಿದುರ ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದ ಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ಪೂಜಾ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಇರತಕ್ಕಂತಹಾ ಅಂಗ ಪೂಜೆ, ಆವರಣ ಪೂಜೆ, ಇವೆಲ್ಲಾ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಿಕಾರ ಉಂಟು ಮಾಡಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ, ಆ ವಿಕಾರಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಳಗಾಗಬಹುದೆಂದು ತಾರ್ಕಿಕರು ಚಿಂತಿಸಿದರು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ರೀತಿಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನೋವಿಕಾರಗಳಿಗೆ ಎಡೆಯಾಗುವ ಅಂತಹಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ತಾಯಿಯೆಂಬ ಗೌರವ ಭಾವದಿಂದ ಪೂಜಿಸುವುದಿದ್ದರೆ, ಯಾರಿಗೂ ಯಾವ ಪೂಜೆಗೂ ನಿಷೇಧವಿಲ್ಲ.

ಪ್ರಶ್ನೆ:- ದೇಹೋ ದೇವಾಲಯ ಪ್ರೋಕ್ತಾ, ದೇಹಕ್ಕೂ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿ ತಾರ್ಕಿಕರು ಹೇಳುವರಲ್ಲಾ, ಅದರ ಸತ್ಯತೆ ಎಷ್ಟು? ಉದಾಹರಣೆಗೆ:-



ಉತ್ತರ:- ಮನುಷ್ಯ ದೇಹವು ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಒಳಾಂಗ ರಚನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅದರಂತೆ ದೇವಾಲಯ ರಚನೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಮಾನವ ದೇಹ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದು. ತಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರ ರೀತ್ಯಾ –
  • ಗರ್ಭಗೃಹವು ಶಿರೋ ಭಾಗವಾದರೆ,
  • ಸುಖನಾಸಿಯು ಹೃದಯ ಭಾಗವು,
  • ಪ್ರಸಾದ ಮಂಟಪವು ಉದರ ಭಾಗವು,
  • ಪ್ರಾಕಾರವು ಊರು ಭಾಗವು,
  • ಧ್ವಜಸ್ತಂಭ ಅಥವಾ ಪಾದಪೀಠವು ಪಾದ ಭಾಗವೂ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.

ಅದರಂತೆ ಶಿರೋ ಭಾಗವಾದ ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವು ಮತ್ತು ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಸಮೀಪ ಪ್ರಾಪ್ತನಾದ ಭಕ್ತನಿಗೆ ದೇವರಲ್ಲಿರುವ ಜ್ಞಾನವು ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ. ತೀರ್ಥ, ಪ್ರಸಾದಾಕಾಂಕ್ಷಿಗಳಾದ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಭೋಗ ಭಾಗ್ಯಗಳು ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಪಾದಾಕಾಂತನಾದ ಭಕ್ತನನ್ನು ಭಗವಂತನು ಎತ್ತಿ ಕೈಹಿಡಿದು ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದರ್ಥ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಾಳಹಸ್ತಿ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.

ಪ್ರಶ್ನೆ:- ಲೋಹ ಪ್ರತಿಮೆಯು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾರ್ಹವಲ್ಲವೆ? ಎಂದು ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಹಾಗೂ ಸಿಲಿಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಸಿ.ಕೆ. ಆನಂದ ತೀರ್ಥಾಚಾರ್, ದಾವಣಗೆರೆ ಇವರ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಉತ್ತರ:- ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾರ್ಹ ಪ್ರತಿಮೆಯೆಂದರೆ ಶಿಲಾ ಪ್ರತಿಮೆಯೇ. ಅಲ್ಲದೆ ಕಾಷ್ಠ ಪ್ರತಿಮೆ, ಲೋಹ ಪ್ರತಿಮೆ, ಮೃತ್ತಿಕಾ ಪ್ರತಿಮೆ ಅಥವಾ ರಸಾಯನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಕೂಡಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಆಯಾ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗೂ ಲೋಹ ಪ್ರತಿಮೆಯು ಸೂಕ್ತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳ, ಅನಿವಾರ್ಯತೆ, ವಾಸ್ತು, ನಿರ್ಮಾಣಕಾರನ ಅರ್ಹತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊಂದಿ ಶಿಲಾಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನುಳಿದು ಬೇರೆ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿರುವುದು ಕೆಲವು ಕಡೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿನದ್ದೇ ಆದ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಕಾರಣವಿದ್ದಿರುತ್ತದೆ ವಿನಃ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಲಾಪ್ರತಿಮೆಯೇ ಅತ್ಯಂತ್ರ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಅದಕ್ಕೆ ಆಗಮಶಾಸ್ತ್ರ ರೀತ್ಯ ಕೂಡಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನಾಧಿಕಾರವಿರುತ್ತದೆ. ಲೋಹ ವಿಗ್ರಹವು ಚರ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ಅಲ್ಲದೇ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶೇಷ ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅತೀ ಜಡ ವಸ್ತುವಾದ ಶಿಲೆಯು ತಾಂತ್ರಿಕನೊಬ್ಬನಿಂದ ಚೇತನವನ್ನು ಪಡೆದು ಭಕ್ತಾದಿಗಳ ಕೋರಿಕೆ ಈಡೇರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದುತ್ತದೆ ಎಂದಾದಾಗ, ಮಾನವನು ಈ ದೃಷ್ಟಾಂತವನ್ನೇ ಒರೆಗಲ್ಲಾಗಿ ಇಟ್ಟು, ತಾನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಮಾರ್‍ಗದಲ್ಲಿ ದೇವತ್ವಕ್ಕೆ ಏರಬಹುದು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಇನ್ನೂ ಒಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರಣವೂ ಶಿಲಾ ವಿಗ್ರಹವು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಹುಡುಕಿ ವಾಸ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳಿಂದ ಸ್ಥಳ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡುವ ಮುಖೇನ ಹಿಂದೆಹೇ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ಗರ್ಭಗೃಹದಿಂದ ಧ್ವಜಸ್ತಂಭದವರೆಗಿನ ಮಣ್ಣನ್ನು ಅಗೆದು ಶುದ್ಧ ಪಡಿಸಿ, ಧ್ವಜಸ್ತಂಭದಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಕಣಗಳು ಭೂಗತವಾಗುವ (Earthing) ಅಥವಾ ಭೂಸ್ಥಾಪನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಾಗಿ ಧ್ವಜಸ್ತಂಭದಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಪಡೆದು ಗರ್ಭಗೃಹದ ೧೬ ಅಡಿ ಆಳದಲ್ಲಿ ಲೋಹ ನಿಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಪೀಠಾವರಣ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಪಾತಾಳಬಂಧವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅದನ್ನೇ ಕೂರ್ಮ, ಅನಂತ, ದಿಗ್ಗಜ ಎಂಬ ಮೂರು ಸ್ತರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದರ ಮೇಲೆ ಮೂಲ ಪೀಠವನ್ನು ಇಟ್ಟು ದೇವತಾ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಪದ್ಧತಿ. ಆಗ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಗ್ರಹವು ಲೋಹದ್ದಾದರೆ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಹರಿಯಬೇಕಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಣಗಳು ವಿಗ್ರಹದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿದು, ಅರ್ಚಕನಿಗೆ ಆಘಾತ ಉಂಟುಮಾಡುವುದು ಎಂಬುದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ.

ಪ್ರಶ್ನೆ:- ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮರೆತು ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಹೋಗುವ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದಲ್ಲೇ ಮಿಥುನ ಶಿಲ್ಪ ಹಾಗೂ ರಾಕ್ಷಸ ಶಿಲ್ಪದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಏನು? ಎಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಿದ್ವಾನ್ ಎನ್.ಜಿ. ರಾವ್ ಇವರ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಉತ್ತರ:-
  1. ದೇವಾಲಯ ರಚನಾ ವಿಧಾನ ನಿಯಮದಂತೆ ಪ್ರಸ್ತುತವಾದಂತಹ ಶಿಲ್ಪಗಳು,
  2. ಇನ್ನೊಂದು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಶಿಲ್ಪಗಳು,
  3. ಇನ್ನೊಂದು ಬೋಧಕ ಶಿಲ್ಪಗಳು

ಎಂಬ ಮೂರು ವಿಧದ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಬೋಧಕ ಶಿಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ, ಆ ದೇವಾಲಯ ಕಟ್ಟಿದ ರಾಜನ ಅಥವಾ ಆ ಪುಣ್ಯಾತ್ಮನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯ ವಿಚಾರ ಇರಬಹುದು, ಯುದ್ಧ-ಹೋರಾಟಗಳ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳು ಇರಬಹುದು, ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ, ಭಾಗವತಾದಿ ಕಥಾವಳಿಗಳ ಚಿತ್ರವಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ರಾಕ್ಷಸ, ಮಿಥುನ ಶಿಲ್ಪಗಳಿರಬಹುದು. ಅವು ಕೇವಲ ಬೋಧನಾ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವವೇ ವಿನಃ ಬೇರೆ ಯಾವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ. ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಬರುವ ಭಕ್ತನು ಹೊರ ಪ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿಯೇ ಕಾಣಬರುವ ಈ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ತನ್ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಕ್ಷಸೀ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಭೋಗಲಾಲಸೆಯ, ಆಸೆ, ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತದ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾಪುರುಷರ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡು ದೇವಾಲಯಗಳ ಪ್ರಾಕಾರ ಸುಖನಾಸಿ ಅಥವಾ ದೇವತಾ ಹೃದಯ ಸಮೀಪ ಆತ್ಮೀಯನಾದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ದೇವತಾ ದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಾರುವುದೇ ಈ ಶಿಲ್ಪಗಳ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ದೃಷ್ಟಿ ಬೊಂಬೆಗಳು ಎನ್ನುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಶಿಲ್ಪಗಳ ವಸ್ತುಗಳನ್ನರಿತು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಿ ಎನ್ನುತ್ತಾ ಈ ಶಿಲ್ಪ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದರು.

ಪ್ರಶ್ನೆ:- ದೇವರು ವರ ಕೊಟ್ಟರೂ ಪೂಜಾರಿ ಕೊಡ! ಎಂಬ ಅಪಖ್ಯಾತಿ ಏಕೆ ಬಂತು? ಗಾದೆಯು ವೇದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವೆಂಬ ನಾಣ್ನುಡಿ ಇರುವಾಗ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅರ್ಚಕ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ತಪ್ಪಿರಬಹುದೇ? ಎಂದು ಅರ್ಚಕರಾದ ಅಶೋಕ ಗಣಪತಿ ಶರ್ಮ, ಚಿಂತಾಮಣಿ ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಇವರ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಉತ್ತರ:- ದೇವಾಲಯ ಎಂದರೆ ಏನು? ಎಂಬುದರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ದೇವಾಲಯ ಎಂದಾಗ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ದೇವತಾತ್ಮಕವಾದಾಗ ಬಿಂಬರೂಪವಾಗಿಯಾಗಲಿ, ಮೂರ್ತಿರೂಪವಾಗಿಯಾಗಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನಾ ವಿಧಿಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಾಗ ದೇವಾಲಯ ಎಂಬುದರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರಣ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ದೇವತಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡಬೇಕಾದಾಗ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಗಮ ಶಾಸ್ತ್ರ ರೀತ್ಯಾ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಾಸ್ತು ರಚನೆಯಂತೆ ಗರ್ಭಗೃಹ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದೆ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ೩ ಸ್ತರದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿ, ಪಾಣಿಪೀಠವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ನವರತ್ನಾದಿಗಳ ಸ್ಥಾಪನಾಪೂರ್ವಕ ಪೀಠಾವರಣ ದೇವತಾ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿರತಕ್ಕ ಪಂಚತ್ರಯ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ ಪಾಣಿಪೀಠವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಉದ್ದೇಶಿತ ಮೂರ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನಾ ವಿಧಾನದಂತೆ ಮೂರ್ತಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಅಧಿವಾಸಾದಿಗಳಿಂದ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ದೇವತಾ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅಷ್ಟಬಂಧ ಪೂರ್ವಕ ಉದ್ದೇಶಿತ ದೇವತೆಯನ್ನು ಪೀಠಾವರಣ ದೇವತಾ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಕೊಡುವುದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಪೀಠಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಂಚತ್ರಯಗಳು = ೧೫, ಅಷ್ಟತ್ರಯಗಳು = ೨೪, ಯೋಗಿನಿಗಳು = ೬೪, ತತ್ವಗಳು = ೧೮, ಗುಣಗಳು = ೬, ಪ್ರಕೃತಿ = ೧. ಈ ರೀತಿಯ ದೇವತಾ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುವ ಮುಖೇನ ಧನಾತ್ಮಕ (positive) ಎಂದು ಹೇಳುವ ಧನಾಂಶ ಶಕ್ತಿಯೊಂದು ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಸಂಗ್ರಾಹಕ (capacitor) ಎಂದು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ದೇವತಾ ವಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಡುವ ಷೋಡಶ ಅಮೃತ ಕಲೆಗಳು, ದ್ವಾದಶ ಸೌರಕಲೆಗಳು, ದಶ ಅಗ್ನಿಕಲೆಗಳು, ಜೀವ ಮತ್ತು ಆತ್ಮ ಎಂಬ ಎರಡು ಕಲೆಗಳು ಸೇರಿ ಚತ್ವಾರೀಂ ಕಲಾ ಪೂರೈಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಋಣಾಂಶ (negative) ಶಕ್ತಿಯೊಂದು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಇವೆರಡರ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುವುದೇ ಅಷ್ಟಬಂಧವೆಂಬ ೮ ಮಂತ್ರಗಳು. ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಮೆ ಮತ್ತು ಪೀಠಕ್ಕೆ ಬಿಗಿಗಾಗಿ ತುಂಬುವ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಅಂಟು ವಸ್ತುವು ಅಷ್ಟಬಂಧವಲ್ಲ, ಆ ೮ ಮಂತ್ರಗಳೇ ಅಷ್ಟಬಂಧಗಳು. ಅವುಗಳ ಮುಖೇನ ದೇವತಾ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವತಾತ್ಮಕವಾದ ಧನ ಋಣಾಂಶ ಶಕ್ತಿಗಳು ಒಂದಿ ರೀತಿಯ ಅವೇದ್ಯವಾದ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಬಂದ ಭಕ್ತನೊಬ್ಬನು ಸಶಕ್ತನಾಗಿದ್ದು, ಸತ್ಪುರುಷನಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಆತನು ದೇವರಿಗೆ ನಮಿಸಿದಾಗ ಆತನಲ್ಲಿ ಇರತಕ್ಕಂತಹಾ ಸದ್ಭಾವವೆಂಬ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಈ ಪ್ರತಿಮೆಯು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ತನ್ನಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಸಾವಿರಾರು ಜನ ಭಕ್ತರು ಬಂದಾಗ ಅವರಲ್ಲಿ ಇರತಕ್ಕಂತಹಾ ಸತ್ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಈ ದೇವಾಂಶವು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಕನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ದೇವತಾ ಮೂರ್ತಿ ಸ್ವರೂಪವಾದ ಈ ಒಂದು ಸತ್ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬಲ್ಲ. ಮುಂದೆ ಅದು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುವುದು ಅರ್ಚಕ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಾದಿಗಳಿಂದಲೇ ವಿನಃ ಸ್ಥಾಪಕನಿಂದಲ್ಲ. ಸ್ಥಾಪಕನು ಮೂಲ ಧನ ಮಾತ್ರ. ಈ ಸದ್ಭಾವದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶಕ್ತಿಯು ಆರ್ತನಾದ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರತಕ್ಕ ಭಕ್ತನೊಬ್ಬನ ಬೇಡಿಕೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ತನ್ನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಅಂಶದಿಂದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಭಕ್ತನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಅವನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅದು ಸಹಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ದೇವಾಲಯಗಳ ಕಲ್ಪನೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ಆಗ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಾವು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶ ಏನೆಂದರೆ, ದೇವರಿಗೂ ಭಕ್ತರಿಗೂ ಸಂಬಂಧ ಸೇತುವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದ ಅರ್ಚಕನು ಪ್ರಧಾನತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಆ ಅರ್ಚಕನು ತನ್ನದಾದಂತಹಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಅರಿತು, ಬರುವ ಭಕ್ತಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾತ್ವಿಕ ಭಾವನೆಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸದ್ಭಕ್ತಿಯೂ ಹುಟ್ಟುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲದೆ ಕೇಳಿಕೆಗಳು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿಯೂ ಅವನ ಅಗತ್ಯತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆಯೂ ಅರ್ಹವಾಗಿರಬೇಕು. ಒಬ್ಬ ಭಕ್ತನ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ ಹಿಂಸೆಯಾಗುವಂತಿರಬಾರದು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶಕ್ತಿಯು ಆ ಭಕ್ತನ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಹಾಗಾಗಿ ಅರ್ಚಕನು ದೇವತಾ ಶಕ್ತಿಯ ಸತ್ಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಭಕ್ತನಿಗೆ ಅವನ ಅರ್ಹತೆಯು ಅವನಿಗೆ ಅರಿವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಅರ್ಚಕನು ಭಾಧ್ಯಸ್ಥನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಅರ್ಚಕನು ಕೇವಲ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯಾಗಿರಬೇಕೇ ವಿನಃ ದೇವರು ಮತ್ತು ಭಕ್ತರ ಮಧ್ಯದ ದಲ್ಲಾಳಿಯಾಗಿರಬಾರದು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಭಕ್ತರ ಅಪೇಕ್ಷೆಯು ನೆರವೇರಲು ಸಾಧ್ಯ. ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಮತ್ತು ದೇವರ ಮಧ್ಯೆ ಅರ್ಚಕನು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕನಾಗದೆ ದಲ್ಲಾಳಿಯ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದನ್ನು ಕಂಡ, ಅದರಿಂದ ನೊಂದ ಯಾರೊಬ್ಬ ಭಕ್ತನ ಸಾತ್ವಿಕ ಉದ್ಘಾರವೇ “ದೇವರು ಕೊಟ್ಟರೂ ಪೂಜಾರಿ ಕೊಡ” ಎಂದಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಅರ್ಚಕರಾಗಿ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅರ್ಚಕ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸುವುದೇನೆಂದರ್ ನೀವಿದನ್ನು ವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಡಿ, ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಚಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಶಮದಮಾದಿಗಳನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಷಡ್ವೈರಿಗಳನ್ನು ದೂರೀಕರಿಸುವ ಮುಖೇನ ದೇವ ಭಕ್ತರ ಮಧ್ಯದ ಸೇತುವಾಗಿ. ಹಿಂದಿನ ದಾರ್ಶನಿಕರೆಲ್ಲಾ ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಕೀರ್ತಿಶಾಲಿಯಾದರೇ ವಿನಃ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಬೇಕಾಗಿ ದೇವರ ಪದ ಬಳಸಿದ ದಾರ್ಶನಿಕರಲ್ಲ. ಆಸೆಯೆಂಬ ಕುದುರೆಯು ಬೆನ್ನೇರಿದ ಯಾವ ಮನುಷ್ಯನೂ ಕೊನೆಯನ್ನು ಕಾಣಲಾರ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅತಿ ಆಸೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪ್ರಾಪ್ತವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಿಕೊಂಡು ಬದುಕುವ ಇರಾದೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದವನು ಮಾತ್ರ ಅರ್ಚಕನಾದರೆ ಈಗ ಬಂದಿರತಕ್ಕ ಅಪವಾದವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅಳಿಸಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅಪವಾದವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಸತ್ಯವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದು ಪ್ರಸಕ್ತ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಮನುಷನಿಗಿರುವ ಸಂಬಂಧದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತರೂ, ಅರ್ಚಕರೂ ಮತ್ತು ಜಿಜ್ಞಾಸುಗಳು ಈ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿದಲ್ಲಿ ಈ ಲೇಖನವು ಸಾರ್ಥಕವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನಿಗಿರುವ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಸವಿವರವಾಗಿ ವೇ.ಬ್ರ.ಶ್ರೀ ಕೆ.ಎಸ್. ನಿತ್ಯಾನಂದರು, ಪೂರ್ವೋತ್ತರ ಮೀಮಾಂಶಕರು, ವೇದ ವಿಜ್ಞಾನ ಮಂದಿರ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಇವರು ಉತ್ತರಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಬೇರಾವುದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲು ತಾವು ಬದ್ಧರೆಂದು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು. ಅದನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ಮಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತ ಸ್ವಾಗತವಿರುತ್ತದೆ.

ಇಂತು ಸಜ್ಜನ ವಿಧೇಯ
ಕೆ. ಆರ್. ಗುರುರಾಜ,
ರಾಂಪುರ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು

Monday, 22 January 2018

ಶ್ರೀ ಚಕ್ರ, ಶ್ರೀ ವಿಧ್ಯೆ - ೧೧ : ಲೇಖನ ಸರಣಿಯ ಉಪಸಂಹಾರ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಚಕ್ರ ಶ್ರೀವಿಧ್ಯಾರಾಧಕರಿಗೆ ೧೨ ಸವಾಲುಗಳು!!

(ಋತ್ವಿಕ್ ವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆ - ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೯೯)


[ಸೂಚನೆ:- ಈ ಲೇಖನವು ಶ್ರೀಚಕ್ರ, ಶ್ರೀವಿಧ್ಯಾ ಲೇಖನ ಸರಣಿಯ ಭಾಗ ಮಾತ್ರ. ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಈ ಲೇಖನಮಾಲೆಯ ಹಿಂದಿನ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ಭಾರಿ ಮುಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಓದಿ ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಮಾತ್ರ ವಿಷಯದ ಗಹನತೆ ಅರ್ಥವಾದೀತು. ಹಾಗೇ ಈ ಲೇಖನ ಸರಣಿಯ ಮುಂದಿನ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಓದಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಒಟ್ಟು ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ. ಇವು ಹಲವು ಲೇಖನಗಳಲ್ಲ, ಒಂದೇ ಲೇಖನವನ್ನು ಬಿಡಿಯಾಗಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆಯಷ್ಟೆ.]

ಮಾನ್ಯರೇ,
            ಈ ಲೇಖನವು ನಿಮಗೆ ದೀರ್ಘವೆನಿಸಿದ್ದರೆ ದಯವಿಟ್ಟು ಕ್ಷಮಿಸಿ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಏಕೆ ಬರೆದೆ ಎಂದರೆ ಇಲ್ಲಿರುವ ಗೋಜಲು ಗೋಜಲಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನಿಯಮ ತಪ್ಪಿದರೂ ಕೂಡ ಅನಾಹುತವಾಗಲಾರದು, ಆದರೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ತಪ್ಪಿದರೂ ಅನಾಹುತ ಕಟ್ಟಿಟ್ಟದ್ದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಿವೆ, ಅವನ್ನೇ ಆಚರಿಸಿ, ಅದು ಉತ್ತಮ. ಯಾವುದೋ ವ್ಯಾಮೋಹಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟು ಬಿದ್ದು ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯನ್ನು ಕೆದಕಬೇಡಿ. ಕೆದಕುವುದಿದ್ದರೆ ಸರಿಯಾದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ. ಕೋವಿಯು ಎಷ್ಟು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕವೋ ಅಷ್ಟೇ ಆಪತ್ಕಾರಿಯೂ ಹೌದು. ಹಾಗಾಗಿ ನಿಮಗೆ ಯಾವುದು ಬೇಕು? ನಿಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯಷ್ಟು ಅದನ್ನೇ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ ಖಂಡಿತಾ ಹಾನಿಯಿಲ್ಲ. ತಾನು ಬದುಕುವುದು ಮಾತ್ರ ಜೀವನವಲ್ಲ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಬದುಕಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದೇ ನಿಜ ಜೀವನ.

        ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗಿ ನೀವು ಮನೆ ಕಾಯುವುದಕ್ಕೆ ನಾಯಿ ಸಾಕಿದರೆ ಸರಿ, ಹಾಲಿಗೆ ದನ ಸಾಕಿದರೆ ಉತ್ತಮ. ಅದು ಬಿಟ್ಟು ನಾಯಿಗಿಂತ ಪ್ರಬಲವೆಂದು ಹುಲಿಯನ್ನು ಸಾಕಬಹುದೇ? ಅದನ್ನು ಸಾಕುವ ಅರ್ಹತೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿದೆಯೇ? ದನಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿ ಆನೆ ಸಾಕಿದರೆ ನಿಮಗೆ ಹಾಲು ಕೊಟ್ಟೀತೆ? ಆಲೋಚಿಸಿ. ಮನುಷ್ಯನು ತಮ್ಮ ಕೈ ಅಳವಿನಲ್ಲಿಯೇ ಬದುಕುತ್ತಾ ಪ್ರೌಢನಾಗಬೇಕೇ ವಿನಃ ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯಿಂದಲ್ಲ. ಅದು ಆಪತ್ಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಿಸಿದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಡಂಬನೆ ಲೇಖನಗಳು ಲಲಿತಾಸಹಸ್ರನಾಮ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಕ್ತಕಾಲದ ಕೆಲ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿಯೇ ಇರುವಂತಹದ್ದು. ಇಂತಹಾ ಪ್ರಕಟನೆಯ ಸತ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವವರು ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡ ಬೇಕಾದ್ದು ನ್ಯಯ ತಾನೇ? ನಾವು ಅನುಸರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಂತಹ ಗೋತ್ರ ಸೂತ್ರ ಶಾಖೆಗಳನ್ನೇ ಸಂಶಯಿಸುವ, ಅದೇನೂ ಅಲ್ಲ ಎಂಬ ರೀತಿಯ ಈ ಪ್ರಕಟನೆಗಳನ್ನೂ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನೂ ಪುರಸ್ಕರಿಸಬೇಕೇ? ಸೂತ್ರಕಾರರು ಕಂಡಿರದ,  ಪರಾತನ ಋಷಿ ಮುನಿಗಳಿಂದ ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಉದಾಹರಿಸಿರದ ಒಂದು ಅನುಷ್ಠಾನ ವಿಧಿಯು ಇಷ್ಟು ಸಮರ್ಥವೆಂತಾದರೆ ಅವರೆಲ್ಲಾ ನಿಮಗೆ ಮೋಸ ಮಾಡಿದರಂತ ಅರ್ಥವೇ? ನಮ್ಮ ತಂದೆ ನಮಗೆ ಸಂಸ್ಕಾರ ಕೊಡುವಾಗ ಇದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಗಾಯತ್ರೀ, ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರೀ, ಪಂಚಾಕ್ಷರೀ ಉಪದೇಶ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ನ್ಯಾಯವೇ? ಇರಲಿ, ನಮಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಬೇಡ. ಅರ್ಹತೆಗೆ ಮಾನದಂಡ ಯಾವುದು? ಯಾವುದೇ ಸಂಸ್ಕಾರವಿಲ್ಲದ ಜಾತಿ, ಮತ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ, ಅಂಗ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಈಗೀಗ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಶ್ರೀವಿಧ್ಯೆಗೆ ನಾವು ಸಂಸ್ಕಾರವಂತರಾದಾಗ್ಯೂ ಅರ್ಹತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲವೇ? ಕಾರಣವೇನು? ಲೋಪಾಮುದ್ರೆಯಂತಹ ಎಷ್ಟು ಜನ ಮಹಾತಾಯಿಯರು ಎಷ್ಟು ಜನ ಆಗಿಹೋಗಿಲ್ಲ. ಅವರು ಅವರ ಮಗಳಿಗೆ ವಿವಾಹಾನಂತರ ಪೂಜಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸರ್ವಮಂಗಳೆಯಾದ ಗೌರೀ ಉಪದೇಶ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೇ ವಿನಃ ಲಲಿತೆಯನ್ನು ಯಾಕೆ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ? ನಿಮಗಾರಿಗೂ ವಿವಾಹ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಪದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೇ? ಸತ್ಯ ಹೇಳಿ. ಹಾಗಿರುವಾಗ ಅದು ಸತ್ಯವಲ್ಲ. ಒಂದು ಉಪಾಸನಾ ಮಾರ್ಗವಾಗಿರಲಿ. ಆದರೆ ಅದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಗೋಜಲಾದ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲವೇ? ಇದ್ದರೂ ಅವರು ತಟಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆಯೇ? ಅಗಸ್ತ್ಯನಂತಹಾ ಮಹಾ ಪುರುಷನಿಗೇ ವಚನ ಭ್ರಷ್ಟತೆಯನ್ನೂ, ದೈವದ್ರೋಹವನ್ನು ಆರೋಪಿಸುವ ಈ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಸತ್ಯವೆಂದು ನಂಬಬಹುದೇ? ಖಂಡಿತಾ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ರುದ್ರ, ನಮಕ, ಚಮಕವೆಂಬ ಮಹಾನ್ ಮಂತ್ರದೃಷ್ಟಾರನಾಗಿ ಅನುಷ್ಠಾನ ವಿಧಿಸಹಿತ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟ ರಾವಣ ಈ ವಿಚಾರ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನಣ್ಣ ಕುಬೇರ ತಿಳಿದಿದ್ದ. ಈ ತಾರತಮ್ಯವೇಕೆ? ಮನು, ಚಂದ್ರ, ಕುಬೇರ, ಲೋಪಾಮುದ್ರೆ, ಮನ್ಮಥ, ಅಗಸ್ತ್ಯ, ಅಗ್ನಿ, ಸೂರ್ಯ, ಇಂದ್ರ, ಸ್ಕಂದ, ಶಿವ, ದೂರ್ವಾಸ ಈ ಹನ್ನೆರಡು ಮಂದಿ ಉಪಾಸಕರು ಹನ್ನೆರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿಧ್ಯೆಯನ್ನು ಉಪಾಸಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಇವರೆಲ್ಲಾ ಉತ್ತೀರ್ಣರೇ ಆಗಿದ್ದರೆ ಮೋಕ್ಷ ಯಾವುದು? ಚಂದ್ರ ಸೂರ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಮೋಕ್ಷವಾದರೆ ನಮ್ಮ ಗತಿಯೇನು ಚಿಂತಿಸಿದ್ದೀರಿ? ಶಿವನಿಗೆ ಯಾವ ಮೋಕ್ಷ ಕಾದಿದೆಯೋ ಆ ಶಿವನೇ ಬಲ್ಲ. ಮನ್ಮಥನಿಗಂತೂ ಮೋಕ್ಷವಾಗಿಲ್ಲವಲ್ಲಾ ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿ ಆಲೋಚಿಸುವುದು ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕಲ್ಲವೇ? ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಇದು ಮುಗಿಯದ ಕತೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದೆಲ್ಲಾ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತನಾಗಿ ವ್ಯವಹರಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರಾ ಸಾಧ್ಯ.

        ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ ಬಿಟ್ಟು ನಾವು ಚಿಂತಕರಾಗಬೇಕಷ್ಟೆ. ದಾಸವರೇಣ್ಯರು ಹೇಳಿದ "ನಗೆಯು ಬರುತಿದೆ, ನನಗೆ ನಗೆಯು ಬರುತಿದೆ" ಸಮಾಜವನ್ನು, ಸಮಾಜದ ಈ ನಗೆಪಾಟಲನ್ನೂ ಡಾಂಭಿಕರ ಡಂಭಾಚಾರವನ್ನೂ ನೋಡಿದ ದಾಸರು ಹಾಡಿದ್ದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇನ್ನಾದರೂ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ನಗುವು ಸಹಜ ಧರ್ಮ. ಆದರೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ಮೂರ್ಖನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ನಗುವ ವಿದೇಶೀ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೇಡ. ಸುತ್ತಲಿನ ಜನರನ್ನು ವಿಧ್ಯಾವಂತರನ್ನಾಗಿ, ಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಆನಂದದ ನಗೆ ನಗೋಣ. ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಕಂಕಣ ಬದ್ಧರಾಗಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸುತ್ತೇನೆ.

        ಇನ್ನು ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಈ ಲೇಖನವು ಸಮಗ್ರವಾಗಿದೆಯೇ? ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ಒಂದೊಂದು ವಿಷಯವೂ ಪೂರ್ಣ ವಿವರಿಸಲು ನನ್ನ ಶಕ್ತತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಸಾಧ್ಯ. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಲೇಖನ ಮುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಲೇಖನವನ್ನೋದಿದ ನೀವು ಮರ್ಕಟ ಕಿಶೋರ ನ್ಯಾಯದಂತೆ ಯಾವುದು ಸೂಕ್ತ ಎಂದು ವಿಮರ್ಷಿಸಿ ಆಲೋಚಿಸಿ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬನ್ನಿ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಿಸಿದ ವಿಷಯ, ವ್ಯಕ್ತಿ, ಸ್ಥಳದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದಿದ್ದರೆ ಅವರಿಗೆ ನೋವುಂಟುಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶ ನನ್ನದಲ್ಲ. ವಿಷಯ ತಿಳಿಸಲು ಸಂದರ್ಭಸಹಿತ ವಿವರಿಸಬೇಕಲ್ಲವೇ? ಹಾಗೇನಾದರೂ ಉದಾಹರಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗಾದರೂ ನೋವುಂಟಾಗಿದ್ದರೆ ಕ್ಷಮಿಸಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ವ್ಯಾಸಾದಿಗಳನ್ನು ಗೋತ್ರ ಸೂತ್ರದ ಋಷಿ ಮುನಿಗಳನ್ನು ಉದಾಹರಿಸಿರಬಹುದು. ವಿಷಯ ಪ್ರಸ್ತುತೆಗಾಗಿ ಮಾತ್ರಾ ಅವರನ್ನು ಉದಾಹರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಅವರಿಂದಲೂ ಕೂಡಾ ಅಪರಾಧ ಕ್ಷಮಾಯಾಚನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

        ಇನ್ನು ನಮ್ಮ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಪರಂಪರಾನುಗತವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿರುವ ಗುರು ಪರಂಪರೆಯ ಅಡಿದಾವರೆಗಳಲ್ಲಿ ನಮಿಸಿ, ಆಡುವ ಭರದಲ್ಲಿ ಬಾಲಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ತಿದ್ದಿ, ಸನ್ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡುವ ಕೃಪೆದೋರಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮನ್ನೇ ನಂಬಿರುವ ಶಿಷ್ಯಕೋಟಿಗೆ ಕೃಪಾಶೀರ್ವಾದಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಶೀರ್ವದಿಸಬೇಕೆಂದೂ, ಈ ಲೇಖನದ ಸಾರಾಂಶ ತಪ್ಪಾಗಿದ್ದರೆ ನಿಜವಾದ ಧರ್ಮನಿಂದನೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ತಮ್ಮ ಆದೇಶ ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಹೃದಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾ ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಮುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಗುರುಚರಣಾರ್ಪಣಮಸ್ತು.

        ಮಹನೀಯರ, ಈ ಲೇಖನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಮುಂದಿಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಈ ಹನ್ನೆರಡು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು. ನೀವು ವಿದ್ವಜ್ಜನರಾದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವ ಕೃಪೆ ಮಾಡಿ. ಹನ್ನೆರಡು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನಾತೀತ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟರೆ ಮುಂದುವರಿಯತಕ್ಕ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಸನ್ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹಾರೈಸುತ್ತೇನೆ.

        ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:-

೧. ಅಗಸ್ತ್ಯರು ಲಲಿತಾ ದೇವಾಲಯ ಶ್ರೀಚಕ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಿಲ್ಲವೇಕೆ? ಕಟ್ಟಬಾರದೆಂದೇ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಈಗ ಹೇಗೆ ಕಟ್ಟಿದರು?

೨. ಸೂತ್ರಕಾರರು ತಮ್ಮ ಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಉಪಾಸನಾ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಾಕೆ ಸೇರಿಸಿಲ್ಲ? ಗಾಯತ್ರಿ, ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರಿ, ಪಂಚಾಕ್ಷರಿಯಂತೆ.

೩. ಸಂಸ್ಕಾರ ಸಹಿತವಾಗಿ ಕೊಡಲ್ಪಡುವ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಪಾಸನೆ ಇದು? ಹೆಚ್ಚಿನದಿದ್ದರೆ ಹೇಗೆ?

೪. ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದರ ಉದಾಹರಣೆ ಏಕೆ ಕಂಡು ಬರುವುದಿಲ್ಲ?

೫. ತಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರ ರೀತ್ಯಾ ನಿಷೇಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಿರಣ ಧ್ವನಿ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಈ ಯಂತ್ರ, ಹೇಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ? ವಿವರಿಸಿ.

೬. ಇದರ ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂದು ಉದಾಹರಿಸಿದ ಹನ್ನೆರಡು ಜನರಲ್ಲಿ ಯಾರ್ಯಾರು ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋದರು? ಮೋಕ್ಷವೆಂದರೆ ಬ್ರಹ್ಮೈಕ್ಯವೇ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲವೇ?

೭. ಲೋಪಾಮುದ್ರೆಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದ ಈ ವಿಧ್ಯೆಗಾಗಿ ಅಗಸ್ತ್ಯರು ಯಾಕೆ ಹಯಗ್ರೀವರನ್ನು ಬೇಡಿದರು? ಹಾಗೆ ಕೊಡಬಾರದು ಎಂಬ ನಿಯಮ ಪಾಲನೆ ಇದ್ದರೆ ಈ ವಿಧ್ಯೆ ಲೋಕಮುಖಕ್ಕೆ ಯಾರಿಂದ ಬಂತು? ಹೇಗೆ ಬಂತು?

೮. ವೇದವ್ಯಾಸರಿಗೆ ಈ ವಿಚಾರ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವೇ? ಅಂದರೆ "ವ್ಯಾಸೋಚ್ಛಿಷ್ಟಂ ಜಗತ್ಸರ್ವಂ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದು ಸುಳ್ಳೆ?

೯. ನವಾವರಣವೆಂದರೆ ಏನು? ಅದಕ್ಕೂ ಯಂತ್ರದ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಏನು ಸಂಬಂಧ?

೧೦. ಶ್ರೀಚಕ್ರ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಮಂತ್ರಗಳಿಗೂ ಬೀಜಾಕ್ಷರಗಳಿಗೂ ಏನು ಸಂಬಂಧ? ವಿವರಿಸಿ. (ಯಾವ ಬೀಜದಿಂದ ಯಾವ ಮಂತ್ರ)

೧೧. ಆ ಬೀಜವು ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಪೂರಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ, ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿಯಮದಂತೆ ವಿವರಿಸಿ.

೧೨. ಇಷ್ಟಕ್ಕೂ ಆ ಯಂತ್ರ ಸ್ವರೂಪದಂತೆ ಮೂರು ಎಂಟು ಆಗಿ ವಿಭಜಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ವಿವರಿಸಿ.



 ಇಂತು ಸಜ್ಜನ ವಿಧೇಯ,
ಕೆ. ಎಸ್. ನಿತ್ಯಾನಂದ,
ಪೂರ್ವೋತ್ತರೀಯ ಮೀಮಾಂಸಕರು,
ವೇದ ವಿಜ್ಞಾನ ಮಂದಿರಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು

(ಋತ್ವಿಕ್ ವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆ - ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೯೯) 

Tuesday, 16 January 2018

ಶ್ರೀ ಚಕ್ರ, ಶ್ರೀ ವಿಧ್ಯೆ - ೧೦ : ಶ್ರೀ ಚಕ್ರ, ಶ್ರೀ ವಿಧ್ಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ "ಐದು ಸತ್ಯಗಳ ಘೋಷಣೆ", ಪ್ರಸಕ್ತ ಮಠ ಮಾನ್ಯರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ

(ಋತ್ವಿಕ್ ವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆ - ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೯೯)

[ಸೂಚನೆ:- ಈ ಲೇಖನವು ಶ್ರೀಚಕ್ರ, ಶ್ರೀವಿಧ್ಯಾ ಲೇಖನ ಸರಣಿಯ ಭಾಗ ಮಾತ್ರ. ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಈ ಲೇಖನಮಾಲೆಯ ಹಿಂದಿನ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ಭಾರಿ ಮುಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಓದಿ ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಮಾತ್ರ ವಿಷಯದ ಗಹನತೆ ಅರ್ಥವಾದೀತು. ಹಾಗೇ ಈ ಲೇಖನ ಸರಣಿಯ ಮುಂದಿನ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಓದಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಒಟ್ಟು ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ. ಇವು ಹಲವು ಲೇಖನಗಳಲ್ಲ, ಒಂದೇ ಲೇಖನವನ್ನು ಬಿಡಿಯಾಗಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆಯಷ್ಟೆ.]




೧. ಶ್ರೀವಿಧ್ಯಾ ಎಂದರೆ ಜ್ಞಾನೋಪಾಸನೆ, ಜ್ಞಾನ ಎಂದರೆ ಸತ್ಯ-ಪ್ರಕಾಶ-ಬೆಳಕು ಬೀರುವಂತಹದ್ದು-ದರ್ಶಕ ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಅರ್ಥೈಸಬಹುದು. ಅದು ಸೂರ್ಯೋಪಾಸನೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರಾ ಸಾಧ್ಯವೇ ವಿನಃ ಬೇರೆ ದಾರಿಯಿಂದಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ ನಿಮಗೆ ಗಾಯತ್ರೀ ಉಪದೇಶ ಕೊಟ್ಟರೇ ವಿನಃ ಲಲಿತಾ ಉಪದೇಶ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಉಪನಯನಕ್ಕೂ ಗಾಯತ್ರಿಗೂ ಪುರಾತನತೆ ಇದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ನೀವೇ ಆಲೋಚಿಸಿ?

೨. ಶ್ರೀಚಕ್ರವೆಂದರೆ ಕಿರಣ ಪ್ರಸಾರದ ಮೂಲಕ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ಆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾದ ರೂಪವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಲ್ಲ ಅಲ್ಲದೆ ಮಹಾನಾದ ಸ್ವರೂಪ ಅಲ್ಲದೆ ಪರಮಾನಂದ ರೂಪಕ ದರ್ಶಕ ಅಂದರೆ ಸೂರ್ಯ. ಬಿಂದುವು ಸೂರ್ಯನ ಸಂಕೇತವೇ ವಿನಃ ಲಲಿತೆಯಲ್ಲ - ನಿಮಗೆ ನಾದಾನಂದ, ಪರಮಾನಂದ, ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದ ಏನೆಂದು ತಿಳಿದರೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಸುಶ್ರಾವ್ಯ ಸಂಗೀತದಿಂದ ನೀವು ಆನಂದ ಪಡೆಯಬಲ್ಲರಾದರೆ ಇದು ಸತ್ಯವೆಂದು ನಿಮಗೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.

೩. ಈಗ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀಚಕ್ರವೆಂಬ ಯಂತ್ರ ಪರಿಪೂರ್ಣವಲ್ಲ, ಅದು ಕೇವಲ ಕಪೋಲಕಲ್ಪಿತ. ಅದರಿಂದ ನಿಮಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ಥಕತೆ ಸಿಗಲಾರದು. ಸಹಸ್ರಾರ ಸ್ವರೂಪವೇ ಶ್ರೀಚಕ್ರವೇ ವಿನಃ ೪೩ ಕೋಣವು ಶ್ರೀಚಕ್ರವಾಗಲಾರದು. ಅದೊಂದು ಸ್ಥಂಭನ ಯಂತ್ರ.

೪. ಪ್ರಸಕ್ತ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾಮಬೀಜರೂಪವಾದ ಬೀಜಾಕ್ಷರ ಸಹಿತ ಪೂಜಾವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನಿಸುವ ಲಲಿತಾ ಮತಂಗ ಮಹರ್ಷಿಯು ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಕೃತ್ಯವೇ ವಿನಃ ದೇವತೆಯಲ್ಲ. ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಆಶ್ರಮ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ದಸ್ಯುಗಳ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು ಎಂದು ಸಮರ್ಥ ಆಧಾರಗಳಿಂದ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.

೫. ಆಚಾರ್ಯ ಶಂಕರರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಆಮ್ನಾಯ ಪೀಠ ಚತುಷ್ಟಯಗಳು ಮಾತ್ರ ಈ ಯಂತ್ರ ಪೂಜೆಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆಯೇ ವಿನಃ ಬೇರಾರಿಗೂ ಯಾವ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಅರ್ಹತೆ ಬರಲಾರದು. ಇಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದು ಧರ್ಮ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು. ನಾಲ್ಕು ಮಾತ್ರ, ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ಥಾಪನೆ ಇದೆ. ದೇಶದ ಹಿತ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಚಕ್ರ - ಕೊಡಚಾದ್ರಿ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೊಲ್ಲೂರಿನಲ್ಲಿ ಉಗ್ರ ಕಾಳಿಯ ರುದ್ರ ನರ್ತನ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರೂ ಅದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರೂ ಅದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದದ್ದು ರಾಜನೇ ವಿನಃ ಆಚಾರ್ಯರಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಪರಿಣಾಮ ಚರಿತ್ರೆಯಿಂದ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ನಾನು ಹೇಳಲಾರೆ. ಹೀಗೆ ರಾಜಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ವೈದಿಕ ಧರ್ಮ ಕೈಯಾಡಿಸುವುದು ತಪ್ಪು. ಇದು ಮೀಮಾಂಸಾ ನ್ಯಾಯ. ದೇಶದ ರಕ್ಷಣೆ ರಾಜನಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದೇ ವಿನಃ ವೈದಿಕರದ್ದಲ್ಲ. ಕೊಡಚಾದ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಏನೇ ಅನಾಹುತ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಿರಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ರಾಜಾದೇಶವಿಲ್ಲದೇನೆ ಆ ಉಗ್ರ ಕಾಳಿಯನ್ನು ಸ್ಥಂಭಿಸಿ ಕೊಲ್ಲೂರಿನಲ್ಲಿ ಮೂಕಾಂಬಿಕೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದು ಸಮಕಾಲೀನ ಜನರಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾದರೂ ಆಚಾರ್ಯ ಶಂಕರರು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಎಷ್ಟು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಬೇಕಾಯ್ತು, ಆಲೋಚಿಸಿ.

"ನಾನು ಕಲಿತ ವಿಧ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮಾಣ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ,
ಈ ಐದೂ ವಿಚಾರ ಸೂರ್ಯನಷ್ಟೇ ಸತ್ಯ"

ಇನ್ನು ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರ ಈಗ ಬಿಡಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಅಂದರೆ ೫೦ ವರ್ಷದ ಹಿಂದಿನ ಚರಿತ್ರೆ ಗಮನಿಸಿ. ಈ ಲಲಿತಾ ಹೀಗೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಪರಿಚಯವಿತ್ತೆ? ಎಲ್ಲೋ ಕೆಲವೇ ಮಂದಿ ಅವರ ಸ್ವಂತ ಅನುಷ್ಠಾನವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರಬಹುದು. ಆಗ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಲಲಿತೋಪಾಸಕರೆಂದರೆ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಭಯ, ಭೀತಿ ತುಂಬಿತ್ತು. ಈಗಲೂ ನನಗೆ ಬಂದ ಕೆಲ ಪತ್ರಗಳು ಕೂಡಾ ಬೆದರಿಕೆ ಒಡ್ಡಿವೆ. ನಿಮ್ಮನ್ನು ವಾಮಾಚಾರ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ನಾಶಮಾಡದಿದ್ದಲ್ಲಿ ನಾನು ಲಲಿತಾ ಉಪಾಸಕನೇ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದ ಮಹಾಪುರುಷನೂ ಇದ್ದಾನೆ. ಅವರು ನಾಶಮಾಡುವುದಿದ್ದರೆ ಅವರು ಉಪಾಸಿಸುವ ದೇವತೆ ತಾಯಿಯೇ ಆಗಿದ್ದರೆ, ನಾನು ಈ ಸವಾಲಿಗೆ ಕೊರಳೊಡ್ಡಿ ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಯಾವ ಭಯವೂ ಇಲ್ಲ. ಅದು ನಾನು ಹೇಳುವ ಮತಂಗ ಕನ್ಯೆಯೇ ನಿಜವಾದರೆ ಅಥವಾ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ ವಿಚಾರ ಸತ್ಯವಾದರೆ ನನ್ನನ್ನು ಏನೂ ಮಾಡಲಾರರು. ಈ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಧೈರ್ಯವಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ನಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಸಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಓದಿದ ಹೆಬ್ಬೂರು ಕೋದಂಡಾಶ್ರಮದ ಶ್ರೀಗಳವರು ಅದರಂತೆ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಪಣವಾಗಿಟ್ಟು ಹೋರಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ನಮ್ಮ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಲ್ಲಿ ಸವಾಲಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ನ್ಯಾಯವೇ? ಧರ್ಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆಚಾರ್ಯ ಶಂಕರರು, ಆಚಾರ್ಯ ರಾಮಾನುಜರೂ, ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರೂ ಇಂತಹಾ ಮಹಾ ಪುರುಷರೇ ಶಾಶ್ವತವಾಗಲಿಲ್ಲವೆಂದ ಮೇಲೆ, ನನ್ನ ಅಥವಾ ಅವರ ಪ್ರಾಣದ ಕಿಮ್ಮತ್ತು ಏನಿರಬಹುದು? ಆಲೋಚಿಸಿ. ತೀರಾ ಕ್ಷುಲ್ಲಕವಾಗುತ್ತದೆ ಈ ವಿಚಾರ.

ಅಭಿವ್ಯಕ್ತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿದ್ದ ಈ ಧರ್ಮಾತೀತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರತೀ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೂ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕಾದ್ದು ಸಮಾಜದ ಗಣ್ಯಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವವರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಉತ್ತರಿಸಲಾಗದಿದ್ದರೆ ತಪ್ಪು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಾತೀತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ರಾಜದಂಡನೆಯಾದರೆ - ನಿರ್ಭಯದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕೇ ವಿನಃ ಧಿಕ್ಕರಿಸುವುದಲ್ಲ. ಈ ಹೋರಾಟ ಅಥವಾ ವಿಚಾರ ನಾನೇನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಸಾರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು. ಅದಕ್ಕೆ ಪರಿಮಾರ್ಜನೆ ಬೇಕಲ್ಲವೇ? ಒಮ್ಮತದಿಂದ ಪರಿಹರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸೋಣ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿದ್ದರೆ ಕೈಗೂಡಿಸಿ ಇಲ್ಲವಾದರೆ ನಾನಂತೂ ಹೋರಾಡುತ್ತೇನೆ. ಇದು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ನಾನು ಮಾಡುವ ಸೇವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತೇನೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬೆದರಿಕೆ ಪತ್ರ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ. ಈ ಭಾಗದ ಧರ್ಮ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಆದೇಶಿಸಿದರೆ (ಅಂದರೆ ಶೃಂಗೇರಿ ಪೀಠದ ಭಗವತ್ಪಾದರು), ಅವರ ಆದೇಶದಂತೆ ನಾನು ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧನಿದ್ದೇನೆ. ಆ ಪೀಠದ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಗಳವರ ಬಗ್ಗೆ ನನಗ ಅಪಾರ ಗೌರವವಿದೆ. ಈ ಧರ್ಮಾತೀತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯ ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿದ್ದ ಬೆಲೆ ಧಾರ್ಮಿಕರಿಗಿಲ್ಲ, ಇರಲೂ ಬಾರದು. ಅದು ಧರ್ಮ ತುಚ್ಛೀಕರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇರೊಂದು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಕಿರಿಕಿರಿಯಾಗಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ದೇಶ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಸಾರ್ಥಕತೆ, ಅದಕ್ಕೊಂದು ಕಿಮ್ಮತ್ತಿದೆ. ಧರ್ಮ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸುವವರು ಮೊದಲು ಆ ಆಸೆ ಬಿಟ್ಟಿರಬೇಕು. ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಉದಾರ ವಾಕ್ಯ, ಆದರ್ಶ ವಾಕ್ಯ, ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಮಗಾಗಿಯೇ ಹೇಳಿದ್ದು ಎಂದು ತಿಳಿದಿರಬೇಕು.

"ಕರ್ಮಣ್ಯೇ ವಾಧಿಕಾರಸ್ತೇ ಮಾ ಫಲೇಷು ಕದಾಚನ" ಅರ್ಥವಾಯ್ತು ತಾನೇ?

ಕ್ಷಣಿಕವಾದ ಈ ದೇಹ ವಾಂಛೆ ಅಥವಾ ಪ್ರೀತಿಗಿಂತ ಧರ್ಮ ಪ್ರೀತಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲಿ. ಹಿಂದೆ ಉದಾಹರಿಸಿದ ಆಮ್ನಾಯ ಪೀಠಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬೇಕಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆನೆಲ್ಲಾ ಅದರ ಕಾರಣವಿಷ್ಟೆ, ಆಚಾರ್ಯ ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಿತ್ತು. ಯಾರು ಜ್ಞಾನಿಗಳೋ, ಯಾರು ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜ್ಞಾನಿಗಳೋ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಇತ್ತು, ಈಗ ಹಾಗಿಲ್ಲ ಬಿಡಿ. ಆಗ ಧರ್ಮ ಪೀಠದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ, ವಿತಂಡವಾದಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ಈ ಸ್ಥಂಭನ ಯಂತ್ರ ಬೇಕಿತ್ತು.

"ಯತ್ರ ಕುತ್ರ ಸ್ಥಿತಂ ವಾಪಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪಾಲೋ ನಿಹಂತಿ ತಮ್ |
ವಿದ್ಯಾಸು ಕುರುತೇ ವಾದಂ ಯೋ ವಿದ್ವಾನ್ನಾಮಜಾಪಿನಾ ||"

ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಧೂರ್ತ ವಿಧರ್ಮೀಯರನ್ನು ತಡೆಯುವುದೇ, ಚಾರ್ವಾಕರನ್ನು ಸ್ಥಂಭಿಸುವುದೇ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಧರ್ಮ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಗುರಿಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತೇ ವಿನಃ ಅದರಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಿಸುವ ಇತರೆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲ ಅಂದರೆ ಭೈರವ ಬೀಜವೇ ಇದಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿಯೇ ವಿನಃ ಲಲಿತೆಯೆಂದು ಉದಾಹರಿಸಿಲ್ಲ. ಭೈರವ ಎಂದರೆ ಚೈತನ್ಯ - ಸೂರ್ಯ ಎಂದೂ ಕೂಡ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರಬಹುದು. ಶೃಂಗೇರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡಾ ಕಾಲಭೈರವ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನಾಗಿ ನೆಲಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರಬಹುದು. ಜ್ಞಾನ ಪ್ರಸಾರ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಶೃಂಗೇರಿಯ ಮಹಿಮೆ ಅರಿಯದ ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಇದರ ಅರ್ಥವಾಗದಿದ್ದರೆ ನಾನು ಜವಾಬ್ದಾರನಲ್ಲ ಅಥವಾ ಶೃಂಗೇರಿ ಮಠ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲಾ ಮಠಗಳೂ ಹಾಗಾಗಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಹೇಗೋ ಹಾಗೇ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕಾವಿ ಧರಿಸಿದ ಕ್ಷಣ ಸನ್ಯಾಸವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

        ಈಗಿನ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿಧ್ಯಮಾನ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರಬಹುದು, ಗಂಭೀರವಾಗಿರಬೇಕಾದ ಆಶ್ರಮವು ಗೊಂದಲಮಯವಾಗಿದೆ. ಬೇಕಾದಾಗ ಸನ್ಯಾಸ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಇಷ್ಟ ಬಂದಾಗ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಬಹುದಾದಂತಹಾ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶ ಅಂದರೆ, ನಮ್ಮ ಭಾರತ ದೇಶದ ಕೆಲ ಅಮಾನ್ಯ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದ ಸ್ಥಿತಿ ಸಾವಿರ ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ಸನ್ಯಾಸಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ ಎಂದರೆ, ಅದನ್ನೇ ನಂಬಿದ ಅವರು ತೋರುವ ದಾರಿಗಾಗಿ ಹಲಬುತ್ತಿರುವ ಗೃಹಸ್ಥ ಸಮಾಜದ ಸ್ಥಿತಿ ಶೋಚನೀಯವಲ್ಲವೇ? ಯಾಕೆ ಬೇಕು ಈ ಸನ್ಯಾಸ ಅವರಿಗೆ? ಯಾಕೆ ಬೇಕು ಈ ರೀತಿಯ ಸಾವಿರಾರು ಮಠಗಳು? ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸುವುದಿದ್ದರೆ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಶ್ರೇಷ್ಠರೋ ಅವರು ಮಾತ್ರ ಜಗದ್ಗುರು ಎಂದಾಗುವರು. ಈಗ ಪ್ರತೀ ಊರಿಗೂ ಒಬ್ಬ ಜಗದ್ಗುರು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಜ್ಞತೆ ಎಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿತು? ಉಳಿದ ಧರ್ಮದ ನೇತಾರರೊಂದಿಗೆ ಎಂದು ಅವರು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಿದರು? ಹೇಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ಸಿಕ್ಕಿತು? ಜಗತ್ತಿಗೆ ಇಂತಹಾ ಜಗದ್ಗುರುಗಳು ಬೇಕೆ? ತಲೆ ಸೀಳಿದರೆ ಮೂರಕ್ಷರ ಇಲ್ಲದವನನ್ನು ಜಗದ್ಗುರು ಎಂದು ಹಿಂಬಾಲಕರಿಂದ ಕರೆಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲರು, ಅದು ಸರಿಯೇ? ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಮ್ದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಷ್ಟಮಠ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಜಗದ್ಗುರು ನಾಮವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಬಳಸಿದ್ದು ಕಂಡು ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಯಾಕೆ? ಅವರಿಗೆ ದ್ವೈತ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತ. ಅದಕ್ಕೇ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಆಮ್ನಾಯ ಪೀಠ ಮಾತ್ರ ಜಗದ್ಗುರು ಎಂಬುದು ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಬೇಕಾದಾಗ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವ ಸನ್ಯಾಸ ಏಕೆ ಬೇಕು? ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಜಗಳವಾಡಲು ಸನ್ಯಾಸಬೇಕೆ? ರಾಜಕಾರಣವಿಲ್ಲವೇ? ಆಶ್ರಮಸ್ಥರ ಗಂಭೀರತೆಯ ಅರ್ಥವೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ರಾಗ ದ್ವೇಷವನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಸತ್ಯವೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಈ ಸನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವೇನು? ಇದು ನಿಮಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡೀತ? ನೀವೇ ಆಲೋಚಿಸಿ.

        "ಸನ್ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಲಾರದ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳಿಂದಾಗಲೀ, ಮಠದಿಂದಾಗಲೀ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?" ಸರಿಯಾದ ದಾರ್ಶನಿಕರು ಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಲು ಜನತೆಗೆ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲವೇ? ಇಲ್ಲಾ ಈ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಲೇಬೇಕೆ? ಇದು ಯಾವ ಜನ್ಮದ ಕರ್ಮ? ಆಲೋಚಿಸಿ. ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಬರೆಯಲಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದನ್ನು (ಋತ್ವಿಕ್ ವಾಣಿಯನ್ನು) ಮುದ್ರಿಸಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಇರುವುದರಿಂದ ಲೇಖನ ದೀರ್ಘವಾದಾಗ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಾಗದಿರಬಹುದು. ಓದಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಧಾನ ಇಲ್ಲದಿರಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ವಿಷಯವನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದೇನೆ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಓದಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
  (ಸಶೇಷ..)

ಇಂತು ಸಜ್ಜನ ವಿಧೇಯ,
ಕೆ. ಎಸ್. ನಿತ್ಯಾನಂದ,
ಪೂರ್ವೋತ್ತರೀಯ ಮೀಮಾಂಸಕರು,
ವೇದ ವಿಜ್ಞಾನ ಮಂದಿರಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು

(ಋತ್ವಿಕ್ ವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆ - ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೯೯) 

Tuesday, 9 January 2018

ಶ್ರೀ ಚಕ್ರ, ಶ್ರೀ ವಿಧ್ಯೆ - ೯ : ಲಲಿತಾ - ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಅಪಭ್ರಂಶ! ಶ್ರೀಚಕ್ರಾಕಾರದ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಿಂದ ಸರ್ವನಾಶ!! ಅಗಸ್ತ್ಯರಿಗೆ ಶ್ರೀಚಕ್ರ, ಶ್ರೀವಿಧ್ಯೆ, ಲಲಿತೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವೇ?

(ಋತ್ವಿಕ್ ವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆ - ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೯೯)


[ಸೂಚನೆ:- ಈ ಲೇಖನವು ಶ್ರೀಚಕ್ರ, ಶ್ರೀವಿಧ್ಯಾ ಲೇಖನ ಸರಣಿಯ ಭಾಗ ಮಾತ್ರ. ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಈ ಲೇಖನಮಾಲೆಯ ಹಿಂದಿನ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ಭಾರಿ ಮುಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಓದಿ ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಮಾತ್ರ ವಿಷಯದ ಗಹನತೆ ಅರ್ಥವಾದೀತು. ಹಾಗೇ ಈ ಲೇಖನ ಸರಣಿಯ ಮುಂದಿನ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಓದಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಒಟ್ಟು ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ. ಇವು ಹಲವು ಲೇಖನಗಳಲ್ಲ, ಒಂದೇ ಲೇಖನವನ್ನು ಬಿಡಿಯಾಗಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆಯಷ್ಟೆ.]

ಇನ್ನು ಲಲಿತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದಿದ್ದರೆ ಈ ಲಲಿತಾ ಶಬ್ದವು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಲಭ, ಆಕರ್ಷಕ, ಮೋಹಿತ ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ಉದಾಹರಣೆ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆಯೇ ವಿನಃ ನಾಮಪದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದದ್ದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಭಾಷಾ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಣೆ ಸಾವಿರಾರು ಕೊಡಬಹುದು. ಅದೆಲ್ಲಾ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಅಪ್ರಸ್ತುತ. ಲಲಿತಾಸಹಸ್ರನಾಮ, ಅದರ ಪೂರ್ವೋತ್ತರ, ಪೀಠಿಕೆ, ಅಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಿಸಿದ ಉಪಮಾಲಂಕಾರಗಳನ್ನು ಭಾಷಾ ಸಾಹಿತ್ಯಾಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರೆ ಯಾವ ಪುರಾಣ ಕಾಲದ್ದೂ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಿಸಿದ ಕೆಲ ಉದಾಹರಣೆ ಕೊಡಬಹುದಿತ್ತು, ಸಮಯಾಭಾವ ಹಾಗೂ ಲೇಖನದ ದೀರ್ಘತೆಗೆ ಕಟ್ಟು ಬಿದ್ದು ಅವೆಲ್ಲಾ ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ.

        ಒಂದೇ ಉದಾಹರಣೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಆಶ್ರಮ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಇವರು ಮುದ್ರಿಸಿದ ಲಲಿತಾಸಹಸ್ರನಾಮ ಸ್ತೋತ್ರ ಮತ್ತು ಭಾಷ್ಯ ಸಹಿತವಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿರುವಂತೆಯೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮುದ್ರಿತ ಎಲ್ಲಾ ಪುಸ್ತಕಗಳೂ ಇರಬಹುದು ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರಬಹುದು. ಅಲ್ಲಿ ಸಹಸ್ರನಾಮ ರಹಸ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕವಿ ಒಂದು ಉಪಮೆ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಆ ಉಪಮೆ ಎಷ್ಟು ಅಸಹ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದರೆ ಖಂಡಿತಾ ಲಲಿತಾಸಹಸ್ರನಾಮದ ಆರಂಭ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳುವ ಕಾಲದ ಜನರಿಗೆ ಆ ಕಲ್ಪನೆಯೂ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕವಿಗೆ ಸಮಕಾಲೀನ ವಿಧ್ಯಮಾನವೇ ಉಪಮಾಲಂಕಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಎಂದು ಸಾಹಿತ್ಯಾಭ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಆ ಉಪಮೆಯ ಕಾಲ ಯಾವುದು ಊಹಿಸಿ. ಆ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಉದಾಹರಿಸುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥಕರ್ತೃವು ಕೊಟ್ಟ ಅರ್ಥವನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಬರೆದಿರುತ್ತೇನೆ ಓದಿಕೊಳ್ಳಿ -

ಸ್ವಮಾತೃ ಜಾರ ವದ್ಗೋಪ್ಯಾ ವಿದ್ಯೈಪೇತ್ಯಾಗ ಮೂಜಗಃ |
ತತೋತಿ ಗೋಪನೀಯಾ ಮೇ ಸರ್ವ ಪೂರ್ತಿಕರೀ ಸ್ತುತಿಃ ||

ಭಾಷ್ಯ:- ಮಗನು ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಜಾರಪುರುಷನನ್ನು ಗೋಪ್ಯವಾಗಿಡುವಂತೆ ಈ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿಡಬೇಕೆಂದು ಆಗಮಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಆದುದರಿಂದ ಸರ್ವಪೂರ್ತಿಕರವಾದ ನನ್ನ ಸ್ತುತಿಯು ಅತಿ ಗೋಪನೀಯವಾದುದು.

        ಈ ಲಲಿತೆಯ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೊಡುವುದಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ಉಪಮೆಯೂ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲವೇ? ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಕಲ್ಪನೆಯು ಇರಲೂ ಸಾಧ್ಯವೇ? ನೀವೇ ಆಲೋಚಿಸಿ, ಒಂದು ಇದ್ದೀತು ಎಂದು ನೀವು ವಾದಿಸುವುದಿದ್ದರೆ ಆ ಶ್ಲೋಕವೇ ಹೇಳುವಂತೆ, ಯಾವ ಜಾರ ಪುತ್ರ ಇದನ್ನು ಬಳಕೆಗೆ ತಂದ? ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಗೌಪ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಾರದ ಆ ಮಗನನ್ನು ಹಡೆದ ತಾಯಿಯ ನೋವಿನ ಕಲ್ಪನೆ ಅವನಿಗೆ ಇದೆಯೇ? ತನ್ನ ಹೆತ್ತ ತಾಯಿಯ ಗೌಪ್ಯತೆಯನ್ನೇ ಕಾಪಾಡಲಾರದ ಮಗನು ಅವಳ ಭಯಂಕರ ಊಹಿಸಲಾರದ ಯಾತನೆಗೆ ಮಾತೃ ಸ್ವರೂಪಿ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಈ ಲಲಿತೆಯ ಅನುಗ್ರಹ ಹೇಗಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ? ಆಲೋಚಿಸಿ, "ಮಾತೃ ದೇವೋ ಭವ, ಪಿತೃ ದೇವೋಭವ" ಎಂಬ ವಾಕ್ಯ ಸುಳ್ಳೆ? ವಿಚಾರ ಕಟುವಾಗಿದ್ದರೆ ಕ್ಷಮಿಸಿ. ಯಾವುದೇ ವಿಷಯ ಇದ್ದದ್ದು ಇದ್ದಂತೆ ಹೇಳಿದರೆ ಬಾಧಕವಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆಲ್ಲಾ ಆದಾಗ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದ್ಭವಿಸುವುದು ಸಹಜ ತಾನೇ? ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಬಳಸುವ, ಅನುಷ್ಠಾನಿಸುವ ಶ್ರೀವಿಧ್ಯಾ ಉಪಾಸಕರು ನಿಮ್ಮ ಗುರುಗಳ ಕಡೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಲ್ಲವೇ? ಇದು ನ್ಯಾಯವೇ? ಸೂಕ್ತವೇ? ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮಾಣವಿಡುವುದಕ್ಕೆ ತಾಯಿಯ ಶೀಲವೇ ಬೇಕೇ? ಇಂತಹಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಯಾವಾಗ ಇತ್ತು? ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. ಮುಸ್ಲಿಮರ ಆಕ್ರಮಣ ಭಾರತದ ಮೇಲಾದಾಗ ಮಿತಿ ಮೀರಿದ ಅತ್ಯಾಚಾರ ನಡೆದು ಹೋದವು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನಜೀವನದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಚಾರ ಅಷ್ಟು ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದರ ಪ್ರಾಚೀನತೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಹೀಗೆ, ಲಲತಾ ಸಹಸ್ರನಾಮದಲ್ಲಿರತಕ್ಕ ನಾಮಾವಳಿಗಳೂ ಮತ್ತು ಫಲಶ್ರುತಿಯಲ್ಲೂ ಇಂತಹಾ ಹಲ ಉದಾಹರಣೆ ಕೊಡಬಲ್ಲೆ, ಕಾರಣ ನನಗೆ ಆ ಭಾಷೆ ಅರ್ಥವಾಗದ್ದು. ನಿಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸುತ್ತೇನೆ.

        ಇನ್ನು ಲಲಿತೆಯ ಪರಮ ಭಕ್ತರೂ, ಉಪಾಸಕರೂ ಆದ ಅಗಸ್ತ್ಯರು ಅವರ ಮುಂದಿನ ಜೀವನ ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣ ಚರಿತ್ರೆ ಹೇಳುವಂತೆ ಕಾವೇರಿಯೇ ಲೋಪಾಮುದ್ರೆ ಎಂಬುದು ನಿಜವಾದರೆ ಅವರಿಗೆ ಪತ್ನೀ ವಿಯೋಗವು ಮತಿ ಭ್ರಮಣೆಯನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಿತೇ? ಈ ಹುಚ್ಚಿಗೆ ಕಾರಣವೇನು? ಲಲಿತೆಯನ್ನು ಯಾಕೆ ಮರೆತರು? ಅದು ಸರಿಯಲ್ಲವೆಂದೇ? ಅದು ಶುದ್ಧ ವಿಧ್ಯೆಯಲ್ಲವೆಂದೇ? ಅವರಿಗೆ ಪತ್ನಿ ವಿಯೋಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು? ಕಾವೇರಿ ನದಿ ಉಗಮ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಸಮುದ್ರ ಸಂಗಮದವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ಉಪಾಸನಾ ದೇವತೆಯ ಬಿಟ್ಟು ಶಿವಲಿಂಗ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೇಕೆ? ತಾನು ಲಲಿತಾ ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡಿದ ಪಾಪ ತೊಳೆಯಲೆಂದೇ ಅಥವಾ ಲಲಿತೆ ಅವರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮತಿ ಭ್ರಮಣೆಯುಂಟು ಮಾಡಿದಳೇ? ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವಿದೆಯೇ? ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನೂ ಕರ್ಮವನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡತಕ್ಕ ಅರ್ಹತೆ ಇರುವ ಲಲಿತೆ ಅವರಿಗೆ ಮಾತ್ರಾ ಇನ್ಯಾರಿಗೂ ಸಿಗಬಾರದೆಂದೇ? ಹಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು? ಒಟ್ಟಾರೆ ಗಂಡ-ಹೆಂಡಿರಿಬ್ಬರೂ ಪರಮ ಪದ ಸೇರುವುದು ಬಿಟ್ಟು ಶಿವನ ಪಾದ ತೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರಲ್ಲ! ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು? ಲಲಿತೋಪಾಸನೆಯ ದೋಷವೇ? ಅವರಿಗೆ ಮುಕ್ತಿ ಎಂದು? ಅಥವಾ ಹಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಲಲಿತಾ ದೇವಸ್ಥಾನ ಯಾಕೆ ಕಟ್ಟಲಿಲ್ಲ? ಅದು ಪೂಜಾರ್ಹವಲ್ಲವೇ? ಅಥವಾ ಶ್ರೀಚಕ್ರ ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವೇ? ಬರೇ ಲಲಿತೆ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿದಿದ್ದರೇ? ಏಕೆಂದರೆ ಈಗ ಶ್ರೀಚಕ್ರ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮಹಾಜ್ಞಾನಿಗಳು. ಆಗ ಅದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿರಲಿಲ್ಲವೇ ಅಥವಾ ಕಟ್ಟಬಾರದೆಂದೇ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ದೇವಾಲಯ ಹೇಗೆ ಕಟ್ಟಿದರು? ಒಬ್ಬ ಸ್ಥಪತಿಯೂ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಪಣವಾಗಿಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾದ ವಿಚಾರ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.

        ಆದರೆ, ದೇವಾಲಯದ ಸ್ವರೂಪವೂ, ದೇವತಾ ಸ್ವರೂಪವೂ ಒಂದೇ ಆದಲ್ಲಿ ದೇವಾಂಶ ಅಂದರೆ ೪೦ ಕಲೆಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಸತ್ಯ ಗೋಚರಿಸಲಿಲ್ಲವಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಎರಡು ಆಯಸ್ಕಾಂತಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಬ್ಬಿಣವಿಟ್ಟರೆ ಆಗ ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ಆಯಸ್ಕಾಂತವೇ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ; ನಿಮಗೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತಿರಬಹುದು. ಹಾಗಿದ್ದಾಗ ಒಳಗಿರುವ ಸಣ್ಣ ಶ್ರೀಚಕ್ರವು ಅದರ ಸಾವಿರ ಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾದ ಶ್ರೀಚಕ್ರ ರೂಪದ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಗಬಹುದೇ ವಿನಃ ತನ್ನತನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ? ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಣವೇ ಪಣವಾಗಿಡಬೇಕೇ? ಮೂರ್ಖತ್ವವಾದೀತು. ಸಣ್ಣ ಎರಡು ಆಯಸ್ಕಾಂತ ಕಲ್ಲನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿ ನೋಡಲಿ, ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಹಿರಿಯವರಾದ ಅವರಿಗೆ ನೋವುಂಟು ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮಕ್ಕಳಾಟಿಕೆ, ತಾಯಿಯ ಮುಂದೆ ಪ್ರತಿ ಮಗುವೂ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಮುಂದೆ ತಾನು ಬೆಳೆದಾಗಲೂ ಅದೇ ತಾಯಿ, ಅದೇ ಮಗು ಆದರೆ ವರ್ಷ ಕೆಲವು ಕಳೆದಿರುತ್ತದೆ. ಆಗ ಮಕ್ಕಳಾಟಿಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಸಮಾಜ ನಗಲಾರದೇ? ಆಲೋಚಿಸಿ. ಈ ರೀತಿಯ ನಾಟಕ ಬೇಕೇ? ಸಹಜತೆಗೆ ಒತ್ತು ಕೊಟ್ಟು ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರೆ, ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿತ್ತೇ? ಅವರವರ ಅನುಷ್ಠಾನ ಅವರವರಿಗೆ, ಜನರಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವಲ್ಲವೇ? ಆಲೋಚಿಸಿ, ವಿಷಯ ಕಟುವಾಗಿದ್ದರೆ ಕ್ಷಮಿಸಿ. ಯಾಕೆಂದರೆ ನಾನು ಹೇಳುವ ಧಾಟಿಯೇ ಇದು. 

    
ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರಿ ಹೇಳಿದರು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಗರವೆಂಬ ಒಂದು ನಗರವೇ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಶ್ರೀಚಕ್ರದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಎಂದು. ಅದು ಯಾವುದೂ ಬಲ್ಲಿರಾ? ಕಾಶ್ಮೀರದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿರುವುದು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ದೈವ ದೇವರಿಗೆ ಇರತಕ್ಕ ಮಾನ್ಯತೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಜನಜೀವನ ನಿಮಗೆ ನಿತ್ಯವೂ ಸುದ್ದಿ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿದೆ; ನಾನೇನು ಹೇಳಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ಇಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲ. ಆ ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ನಿಮಗೆ ಚರಿತ್ರೆಯ ಪರಿಚಯವಿದ್ದರೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಚಾರ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರಿ ಹೇಳಿದ್ದು. ನೀವೇ ಆಲೋಚಿಸಿ, ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೇಲೆ ಇಂತಹಾ ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬೇಕೇ? ಅದೂ ಏನೂ ಅರಿಯದ ಅಮಾಯಕ ಜನರ ಮೇಲೆ ಅವರಿಗೇ ತಿಳಿಯದಂತೆ! ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರಯೋಗ ಪಶುಗಳನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನ್ಯಾಯವೇ? ಆಲೋಚಿಸಿ.

   ಸಹಜತೆಗೆ ಒತ್ತು ಕೊಟ್ಟು ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯ ದೃಷ್ಠಿಯಿಂದ ಗೃಹ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಲೆ ಆರಂಭವಾಯಿತೇ ವಿನಃ ಈ ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯಲ್ಲ. ಕಲ್ಪನೆ ಹಾಗಿಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುವ ಮನೆಯು ಸಹಜ ರೂಪದಲ್ಲಿರಬೇಕೇ ವಿನಃ ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ನಾಯಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮನೆ ಇರಬೇಕು, ನನಗೆ ಅದರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೀತಿ. ನಾನು ಕಾರು ತಯಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಯಜಮಾನ, ನನ್ನ ಮನೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಹಡಗಿನಂತಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಬಂದರೆ ಅದು ಹುಚ್ಚುತನವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿನ್ಯಾಸಗಳೆಲ್ಲಾ ಆಯಾಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಉಪಯುಕ್ತವಲ್ಲವೇ, ಹಾಗೆಯೇ ವಾಸ್ತು ಸಹಜವಾಗಿರಲಿ. ನಿಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆ ಬೇಕಿದ್ದರೆ ಆ ವಾಸ್ತುವಿಗೆ ಒಳಗೊಂದು ಸೌಲಭ್ಯ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿರಲಿ, ಆದರೆ ಕಲ್ಪನೆಯು ಹುಟ್ಟು ವಿನ್ಯಾಸವಾಗದಿರಲಿ, ಯಾವುದೋ ಪ್ರಾಣಿ, ವಾಹನ, ದೇವರು, ಯಂತ್ರಗಳು ನಿಮ್ಮ ಗೃಹ ನಕ್ಷೆಯಾಗದಿರಲಿ, ಅದು ಸೂಕ್ತವೂ ಅಲ್ಲ. ಶ್ರೀಚಕ್ರದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿ ಅದರಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಏನಿದೆ? ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಲ್ಲಾ ಜನರು ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ವಿನ್ಯಾಸದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಿಲ್ಲವೇ? ದಾರ್ಶನಿಕರಾಗಿಲ್ಲವೇ? ಮನೇನೇ ಅಲ್ಲದೆ ಜೋಪಡಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ ಅನಕ್ಷರಿಗಳೆಷ್ಟು ಜನ ಮಹಾಪುರುಷಾಗಿಲ್ಲ? ಪರ್ಣಶಾಲೆಯಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸಿದ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಋಷಿಗಳಾಗಲಿಲ್ಲವೇ? ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳಾಗಲಿಲ್ಲವೇ? ವಿಚಿತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸವೇ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೇರಿಸುವುದಾದರೆ, ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ನಿಯಮಬದ್ಧತೆ ಅಥವಾ ಕಾನೂನು ಎಂಬ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವರು ಮೂರ್ಖರೇ? ಅವರು ನಡೆದ ಅಥವಾ ಹಾಕಿದ ಮಾರ್ಗ ಸರಿಯಲ್ಲವೇ? ಸರಿಯಲ್ಲವಾದರೆ ಬಿಡಿ, ನೀವು ಹೇಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ನಡೆಯಿರಿ, ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರವಿದೆ. ಅಮಾಯಕ ಜನರನ್ನು ಬಲಿಗೊಡಬೇಡಿ. ನಿಮ್ಮ ದೇವರು ನಿಮಗಾಗಿರಲಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ವೇಷ ತೆಗೆಯುವ ಭ್ರಾಂತಿ ಹುಟ್ಟಿಸಬೇಡಿ. ಅವರನ್ನೂ ಮೂರ್ಖರನ್ನಾಗಿಸಬೇಡಿ. ಇದೇ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ. ಇವಿಷ್ಟು ವಿಷಯಗಳಿಂದ ನಿಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗಿರಬಹುದು, ಅದು ಸಾರ್ಥಕವಾದರೆ ಧನ್ಯೋಸ್ಮಿ.
(ಸಶೇಷ..)

ಇಂತು ಸಜ್ಜನ ವಿಧೇಯ,
ಕೆ. ಎಸ್. ನಿತ್ಯಾನಂದ,
ಪೂರ್ವೋತ್ತರೀಯ ಮೀಮಾಂಸಕರು,
ವೇದ ವಿಜ್ಞಾನ ಮಂದಿರಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು


(ಋತ್ವಿಕ್ ವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆ - ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೯೯)