Friday, 23 August 2019

೩೦-ಯಜ್ಞಭೈಷಜ್ಯ ಮತ್ತು ವೇದತ್ರಯೀ



(ಭೈಷಜ್ಯಸಾಧಕವೇದಃ)

(೩೨)- “ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ವಾ ಇಮಾಸ್ತ್ರೀನ್ ವೇದಾನಸೃಜತ | ತ ಏನಂ ಸೃಷ್ಟಾನಾಧಿನ್ವಸ್ತಾನಭ್ಯಪೀಡಯತ್ | ತೇಭ್ಯೋ ಭೂರ್ಭುವಃ ಸ್ವರಿತ್ಯಕ್ಷರತ್ | ಭೂರಿತ್ಯೃಗ್ಭ್ಯೋಽಕ್ಷರತ್, ಸೋಽಯಂ ಲೋಕೋಽಭವತ್ | ಭುವರಿತಿ ಯಜುರ್ಭ್ಯೋಽಕ್ಷರತ್, ಸಾಽನ್ತರಿಕ್ಷಲೋಕೋಽಭವತ್ | ಸ್ವರಿತಿ ಸಾಮಭ್ಯೋಽಕ್ಷರತ್, ಸಃ ಸ್ವರ್ಗೋಲೋಕೋಽಭವತ್ | ಯದಿ-ಋಕ್ತ ಉಲ್ವಣಂ ಕ್ರಿಯೇತ, ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಂ ಪರೇತ್ಯ ಭೂಃ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಜುಹುಯಾತ್ | ಅಯಂ ವೈ ಲೋಕೋ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಃ ಅಯಂ ಲೋಕ ಋಗ್ವೇದಃ | ತದ್ವಾ ಇಮಞ್ಚ ಲೋಕಂ, ಋಗ್ವೇದಞ್ಚ ಸ್ವೇನ ರಸೇನ ಸಮರ್ದ್ಧಯತಿ | ಅಥ ಯದಿ ಯಜುಷ್ಟ ಉಲ್ವಣಂ ಕ್ರಿಯೇತ, ಅನ್ವಾಹಾರ್ಯ್ಯಪಚನಂ ಪರೇತ್ಯ ಭುವಃ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಜುಹುಯಾತ್ | ಅನ್ತರಿಕ್ಷಲೋಕೋ ವಾ ಅನ್ವಾಹರ್ಯ್ಯಪಚನಃ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಲೋಕೋ ಯಜುರ್ವೇದಃ | ತದ್ವಾ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಲೋಕಞ್ಚ ಯಜುರ್ವೇದಞ್ಚ ಸ್ವೇನ ರಸೇನ ಸಮರ್ದ್ಧಯತಿ | ಅಥ ಯದಿ ಸಾಮತ ಉಲ್ವಣಂ ಕ್ರಿಯೇತ, ಆಹವನೀಯಂ ಪರೇತ್ಯ ಸ್ವಃ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಜುಹುಯಾತ್ | ಸ್ವರ್ಗೋ ವೈ ಲೋಕ ಆಹವನೀಯಃ, ಸ್ವರ್ಗೋ ಲೋಕಃ ಸಾಮವೇದಃ | ತದ್ವೈ ಸ್ವರ್ಗಞ್ಚ ಲೋಕಂ, ಸಾಮವೇದಞ್ಚ ಸ್ವೇನ ರಸೇನ ಸಮರ್ದ್ಧಯತಿ | ತದ್ವಾ ಆತ್ಮಾನಞ್ಚ, ಯಜಮಾನಞ್ಚ ಸ್ವೇನ ರಸೇನ ಸಮರ್ದ್ಧಯತಿ” | 
- ಷಡ್ವಿಂಶ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ೧||

ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಅರ್ಥ:- "ಪ್ರಜಾಪತಿಯು (ಯಜ್ಞಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ) ಋಕ್-ಯಜುಃ-ಸಾಮ ಎಂಬ ೩ ವೇದ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾಡಿತು. ಪ್ರಜಾಪತಿಯಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುವ ಈ ವೇದಗಳು ಪ್ರಜಾಪತಿಯನ್ನು ತೃಪ್ತಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. (ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ತೃಪ್ತಿಯ ಇಚ್ಛೆಯುಳ್ಳ) ಪ್ರಜಾಪತಿಯು ಈ ಮೂರನ್ನು ಪೀಡೀತಗೊಳಿಸಿತು. (ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ತಾಪದಿಂದ ಸಂತಪ್ತ) ಈ ವೇದಗಳಿಂದ ಭೂಃ-ಭುವಃ-ಸ್ವಃ ಎಂಬ ರಸ ಹೊರಬಂದಿತು. ಭೂಃ ರಸವು ಋಗ್ವೇದದಿಂದ ಹೊರಟಿತು, ಇದೇ ಭೂರಸವು ಪೃಥಿವೀಲೋಕವಾಯಿತು. ಭುವಃ ರಸವು ಯಜುರ್ವೇದದಿಂದ ಹೊರಟಿತು, ಇದೇ ಭುವಃ ರಸವು ಅನ್ತರಿಕ್ಷಲೋಕದ ಜನಕವಾಯಿತು. ಸ್ವಃ ರಸವು ಸಾಮವೇದದಿಂದ ಹೊರಟಿತು, ಇದೇ ಸ್ವಃ ರಸವು ದ್ಯುಲೋಕದ ಜನಕವಾಯಿತು. ಒಂದುವೇಳೆ ಋಕ್ ಕರ್ಮ್ಮದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂನಾಧಿಕವಾದರೆ, ಗಾರ್ಹಪತ್ಯದಲ್ಲಿ "ಭೂಃ ಸ್ವಾಹಾ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಆಹುತಿ ನೀಡಬೇಕು. ಪೃಥಿವೀಲೋಕವು ಗಾರ್ಹಪತ್ಯವಾಗಿದೆ, ಪೃಥಿವೀಲೋಕವು ಋಗ್ವೇದಕ್ಕೆ ಸಮವು. (ಗಾರ್ಹಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಹುತಿ ನೀಡುತ್ತಾ) ಪೃಥಿವೀಲೋಕ, ಹಾಗೂ ಋಗ್ವೇದವನ್ನೇ ತನ್ನ ರಸದಿಂದ ಪೂರ್ಣವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದುವೇಳೆ ಯಜುಃಕರ್ಮ್ಮದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂನಾಧಿಕವಾದರೆ ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ "ಭುವಃ ಸ್ವಾಹಾ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಆಹುತಿ ನೀಡಬೇಕು. ಅನ್ತರಿಕ್ಷಲೋಕ ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ನಿಯಾಗಿದೆ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಲೋಕ ಯಜುರ್ವೇದವು. (ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿ ನೀಡುತ್ತಾ) ಅನ್ತರಿಕ್ಷಲೋಕ, ಹಾಗೂ ಯಜುರ್ವೇದವನ್ನೇ ಇದು ತನ್ನ ರಸದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದುವೇಳೆ ಸಾಮಕರ್ಮ್ಮದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂನಾಧಿಕವಾದರೆ, ಆಹವನೀಯಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ "ಸ್ವಃ ಸ್ವಾಹಾ" ಹೇಳುತ್ತಾ ಆಹುತಿ ನೀಡಬೇಕು. ದ್ಯುಲೋಕ ಆಹವನೀಯವು, ದ್ಯುಲೋಕ ಸಾಮವೇದವು. (ಆಹವನೀಯಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿ ನೀಡುತ್ತಾ) ದ್ಯುಲೋಕ, ಹಾಗೂ ಸಾಮವೇದವನ್ನೇ ಇದು ತನ್ನ ರಸದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮೃದ್ಧಿಕರ್ಮ್ಮದಿಂದ ಈ ಋತ್ವಿಜರು ತಮ್ಮ ಆತ್ಮವನ್ನು, ಹಾಗೂ ಯಜ್ಞಕರ್ತ್ತಾ ಯಜಮಾನನನ್ನು ಸ್ವರಸದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ".


ಪೃಥಿವೀ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷ, ದ್ಯೌ, ಈ ಮೂರೂ ಲೋಕ ಆಧಿದೈವಿಕ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ನಿತ್ಯ ಯಜ್ಞದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯ-ಅನ್ವಾಹಾರ್ಯಪಚನ-ಆಹವನೀಯ ಕುಣ್ಡಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಗಾಯತ್ರಾಗ್ನಿ-ಧಿಷ್ಣ್ಯಾಗ್ನಿ-ಸಾವಿತ್ರಾಗ್ನಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಾಗ್ನಿ-ಅನ್ವಾಹಾರ್ಯಪಚನಾಗ್ನಿ-ಆಹವನೀಯಾಗ್ನಿಗಳಾಗಿವೆ. ಮೂರೂ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಷ್ಠಾವಾ ಅಗ್ನಿ-ವಾಯು-ಆದಿತ್ಯ, ಈ ಮೂರು ಆಗ್ನೇಯ ದೇವತೆಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಈ ನಿತ್ಯ ಯಜ್ಞದ ಹೋತಾ, ಅಧ್ವರ್ಯು, ಉದ್ಗಾತಾ ಎಂಬ ಋತ್ವಿಜರು. ಪಾರ್ಥಿವ ಋಗ್ವೇದಾನುಬನ್ಧೀ ಹೌತ್ರಕರ್ಮ, ಆನ್ತರಿಕ್ಷ್ಯ ಯಜುರ್ವೇದಾನುಬನ್ಧೀ ಆಧ್ವರ್ಯವಕರ್ಮ್ಮ, ದಿವ್ಯ ಸಾಮವೇದಾನುಬನ್ಧೀ ಔದ್ಗಾತ್ರಕರ್ಮಗಳು ಈ ಯಜ್ಞಕರ್ಮ್ಮದ ಸ್ವರೂಪಸಮ್ಪಾದಕವಾಗಿವೆ. ಭೂಕೇನ್ದ್ರದಿಂದ ದ್ಯುಲೋಕ ಪರ್ಯ್ಯನ್ತ ಸಮಷ್ಟಿರೂಪದಿಂದ ವ್ಯಾಪ್ತ ಮನಃಪ್ರಾಣಗರ್ಭಿತ, ಬ್ರಹ್ಮೇನ್ದ್ರವಿಷ್ಣುಕೃತಮೂರ್ತ್ತಿ, ವಾಙ್ಮಯ ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ ಈ ಯಜ್ಞದ ಯಜಮಾನ.

ಅದೇ ರೀತಿ ಇದೇ ಆಧಿದೈವಿಕ ಯಜ್ಞದ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ (ನಕಲಿನ ಮೇಲೆ) ದ್ವಿಜಾತಿವರ್ಗದ ಮುಖೇನ ವಿತತವಾಗುವ ವೈಧವಿತಾನಯಜ್ಞದ ಸ್ವರೂಪವು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯ-ಅನ್ವಾಹಾರ್ಯಪಚನ-ಆಹವನೀಯ ಕುಣ್ಡಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಪೃಥಿವೀ-ಅನ್ತರಿಕ್ಷ-ದ್ಯೌಗಳ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಮೂರೂ ಅಗ್ನಿಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಗಾಯತ್ರಾಗ್ನಿ-ಧಿಷ್ಣ್ಯಾಗ್ನಿ-ಸಾವಿತ್ರಾಗ್ನಿಗಳ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹೋತಾ-ಅಧ್ವರ್ಯು-ಉದ್ಗಾತಾಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಅಗ್ನಿ-ವಾಯು-ಆದಿತ್ಯಗಳ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಋಗ್ವೇದೀ ಹೋತೃವಿನ ಹೌತ್ರಕರ್ಮ್ಮ, ಯಜುರ್ವೇದೀ ಅಧ್ವರ್ಯುವಿನ ಆಧ್ವರ್ಯವಕರ್ಮ್ಮ, ಸಾಮವೇದೀ ಉದ್ಗಾತೃವಿನ ಔದ್ಗಾತ್ರಕರ್ಮ್ಮಗಳು ಅಲ್ಲಿನ ಅಗ್ನಿ-ವಾಯು-ಆದಿತ್ಯರ ಮುಖೇನ ನಡೆಯುವ ಹೌತ್ರಾನುಬನ್ಧೀ ಶಸ್ತ್ರಕರ್ಮ, ಆಧ್ವರ್ಯವಾನುಬನ್ಧೀ ಗ್ರಹಕರ್ಮ್ಮ, ಔದ್ಗಾತ್ರಾನುಬನ್ಧೀ ಸ್ತೋತ್ರಕರ್ಮ್ಮದ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಋಙ್ಮನ್ತ್ರ, ಯಜುರ್ಮನ್ತ್ರ, ಸಾಮಮನ್ತ್ರಗಳು ಅಲ್ಲಿನ ಪಾರ್ಥಿವ ಋಕ್ ತತ್ತ್ವ, ಆನ್ತರಿಕ್ಷ್ಯ ಯಜುಸ್ತತ್ತ್ವ, ದಿವ್ಯಸಾಮತತ್ತ್ವದ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯಾಗಿವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹೇಗಿದೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವುದು. ಪ್ರಾಣದೇವತೆಯು ಹೇಗೆ ಮಾಡುತ್ತದೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಉದಾ - ’ಪ್ರಕೃತಿವದ್ ವಿಕೃತಿಃ ಕರ್ತ್ತವ್ಯ’-’ಯದ್ವೈ ದೇವಾ ಅಕುರ್ವಸ್ತತ್ ಕರವಾಣಿ’-’ದೇವಾನನುವಿಧಾ ವೈ ಮನುಷ್ಯಾಃ’-’ವ್ಯೃದ್ಧ ವೈ ತದ್ ಯಜ್ಞಸ್ಯ-ಯನ್ಮಾನುಷಂ, ನೇದ್ ವ್ಯೃದ್ಧಂ ಯಜ್ಞೇ ಕರವಾಣೀತಿ’ ಇತ್ಯಾದಿ ನಿಗಮ ವಚನಗಳಿಂದ ಪ್ರಮಾಣಿತವಾಗಿದೆ.

ಆಧಿಭೌತಿಕ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸಾಧನ (ದ್ವಾರ) ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತನ್ಮುಖೇನ ಯಜ್ಞಕರ್ತ್ತಾ ಯಜಮಾನನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಗ್ನಿಯ ಆಧಿದೈವಿಕ ಅಗ್ನಿಸಂಸ್ಕಾರದಿಂದ ಗ್ರನ್ಥಿಬನ್ಧನ ಮಾಡುವುದೇ ಯಜ್ಞಕರ್ಮ್ಮದ ಚರಮ ಫಲವು. ಈ ಮಹಾರಮ್ಭ ಯಜ್ಞಕರ್ಮ್ಮದ ಸ್ವರೂಪನಿಷ್ಪತ್ತಿಗಾಗಿ ಯಜ್ಞಕರ್ತ್ತಾ ಯಜಮಾನನಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣಾಕ್ರೀತ ಋತ್ವಿಜರ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಸತ್ಯಸಂಹಿತ ಮನುಷ್ಯರಿಂದ ಅಜ್ಞಾತ-ಜ್ಞಾತ ದೋಷ ಆಗುವುದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿದೆ. ಈ ದೋಷವು ನ್ಯೂನತೆ ಮತ್ತು ಆಧಿಕ್ಯ ಭೇದದಿಂದ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ನ್ಯೂನತಾದೋಷವು, ಅಧಿಕವಾಗುವುದು ಆಧಿಕ್ಯ ದೋಷವು. ನ್ಯೂನಭಾಗವು ಯಜ್ಞಸಮೃದ್ಧಿಯ ಪೂರ್ಣತೆಯ ಪ್ರತಿಬನ್ಧಕವಾಗುತ್ತದೆ, ಆಧಿಕ್ಯ ದೋಷವು - ’ಯದ್ವೈ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾತಿರಿಕ್ತಂ, ತದ್ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಮ್’ ಎಂಬನುಸಾರ ಯಜಮಾನನ ಶತ್ರುವಿನ ಬಲವರ್ಧಕವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ದೋಷಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಪ್ರಕೃತ ಶ್ರುತಿಯು ಭೈಷಜ್ಯಯಜ್ಞದ ವಿಧಾನ ಬಳಸಿದೆ. ಋಗ್ವೇದೀ ಹೋತಾ, ಯಜುರ್ವೇದೀ ಅಧ್ವರ್ಯು ಹಾಗೂ ಸಾಮವೇದೀ ಉದ್ಗಾತೃಗಳ ಋಕ್-ಯಜುಃ-ಸಾಮಮನ್ತ್ರಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದುವೇಳೆ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ನ್ಯೂನ ಅಥವಾ ಅಧಿಕವಾದರೆ, ಈ ಋತ್ವಿಜರಿಗೆ ವೇದತ್ರಯೀರೂಪ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಯಜ್ಞವೂ ದೋಷಾವಹವಾಗುತ್ತದೆ. ವೇದತ್ರಯೀರೂಪ ಯಜಮಾನನ ಆತ್ಮವೂ ಯಜ್ಞಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ವಞ್ಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ವಿಷಮಮನ್ತ್ರಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಆ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ವೇದಾತ್ಮಕ ಯಜ್ಞದ ಸಂಸ್ಕಾರವೂ ಯಜಮಾನಾತ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದೇ ವಿಪ್ರತಿಪತ್ತಿಯನ್ನು ದೂರೀಕರಿಸಲಿಕ್ಕಾಗಿ ಯಜ್ಞಕರ್ಮ್ಮದ್ರಷ್ಟಾ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಯಥಾವಸರ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯ-ಅನ್ವಾಹಾರ್ಯಪಚನ-ಆಹವನೀಯದಲ್ಲಿ ಆಹುತಿ ನೀಡುತ್ತಾ ವಿರಿಷ್ಟಸಂಧಾನ (ತ್ರುಟಿಪೂರ್ತ್ತಿ) ಲಕ್ಷಣ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಈ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಕರ್ಮ್ಮದಿಂದ ಅಲ್ಲಿನ ಸಮೃದ್ಧಿಯು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಭೈಷಜ್ಯಕರ್ಮ್ಮಸಾಧಿಕಾ ಈ ಮನ್ತ್ರತ್ರಯೀ ತತ್ತ್ವತ್ರಯೀಯತ್ತಲೇ ನಮ್ಮ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.



ಇಂತು ಸಜ್ಜನ ವಿಧೇಯ,
ಹೇಮಂತ್ ಕುಮಾರ್ಜಿ

Sunday, 11 August 2019

೨೯-ಮಾತಾ-ಪಿತಾ ಮತ್ತು ಋಕ್-ಸಾಮ

(ಮಾತೃಪಿತೃವೇದಃ)
(೩೧)- “ಋಗ್ವೈ ಮಾತಾ, ಸಾಮ ಪಿತಾ, ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಸ್ವರಃ | ತದ್ಯಾನ್ಯೃಕ್ತ ಆಖ್ಯಾಯನ್ತೇ, ಮಾತೃತಸ್ತಾನ್ಯಾಖ್ಯಾಯನ್ತೇ | ಅಥ ಯಾನಿ ಸಾಮತ ಆಖ್ಯಾಯನ್ತೇ, ಪಿತೃತಸ್ತಾನ್ಯಾಖ್ಯಾಯನ್ತೇ | ಅಥ ಯಾನಿ ಸ್ವರತ ಆಖ್ಯಾಯನ್ತೇ, ಪ್ರಜಾಪತಿತಸ್ತಾನ್ಯಾಖ್ಯಾಯನ್ತೇ” | 
- ದೈವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ |೨೩,೨೪|

ಋಕ್ ಮಾತಾ, ಸಾಮ ಪಿತಾ, ಸ್ವರ ಪ್ರಜಾಪತಿ. ಋಕ್ಕಿನಿಂದ ಹೇಳುವಂತಹದ್ದು ಮಾತೃಭಾವವನ್ನು ನಂಬಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮದಿಂದ ಹೇಳುವಂತಹದ್ದು ಪಿತೃಭಾವವನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ನಂಬಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವ ಸ್ವರಗಳಿಂದ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅವು ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಭಾವವನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ನಂಬಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ". ಪ್ರಕೃತ ಶ್ರುತಿಯು ’ಸಾಮಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ’ ಸನ್ಬನ್ಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ. "ಯಥಾನ್ತರತಮಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಾಣಿ ಸಾಮಾನೀತಿ ಸರ್ವಾನ್ತರತಮಾನಿ, ಅಥೋಪನಿಷತ್" (ದೈ.ಬ್ರಾಂ. ೨|೨೧,೨೨) ಇತ್ಯಾದಿ ರೂಪದಿಂದ ಸಾಮತತ್ತ್ವದ ಅನಾದಿತ್ತ್ವ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಮಾಡಿದ ಅನನ್ತರ ಪ್ರಕೃತ ಶ್ರುತಿಯು ಸಾಮಭೇದದಿಂದ ದೇವತಾಭೇದದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಯಜ್ಞಾಯಜ್ಞೀಯ, ವಾರವನ್ತೀಯ, ಇತ್ಯಾದಿ ಸಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಋಕ್ಕಿನ ಪ್ರಧಾನತೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಸಾಮತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಪಾರ್ಥಿವಸಾಮ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಋಕ್ ಪೃಥಿವೀ-ಸ್ಥಾನೀಯವು, ಪೃಥಿವಿಯೇ ಮಾತೆಯು. ಯೌಧಾಜಯ ಪ್ರಭೃತಿ ಸಾಮತತ್ತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಕ್ಕೆ ಪ್ರಧಾನತೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ದಿವ್ಯಸಾಮ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಸಾಮವು ದ್ಯುಸ್ಥಾನೀಯವು, ದ್ಯುಲೋಕವೇ ಪಿತಾ ಆಗಿದೆ. ವಾಮದೇವ್ಯಾದಿ ಸಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವರದ ಪ್ರಧಾನತೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ (ಆನ್ತರಿಕ್ಷ್ಯ) ಸಾಮ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಸಮ್ಬನ್ಧಿಸಿದ ಈ ಋಕ್-ಸಾಮ-ಸ್ವರಭಾವಗಳು ವಿಶುದ್ಧ ತತ್ತ್ವವಾದದ ಸಮರ್ಥಕಗಳೇ ಆಗಿವೆ ಎಂದು ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಂತು ಸಜ್ಜನ ವಿಧೇಯ,
ಹೇಮಂತ್ ಕುಮಾರ್ಜಿ

Sunday, 4 August 2019

೨೮-ತ್ರೈಲೋಕ್ಯರಸ ಮತ್ತು ವೇದತ್ರಯೀ


(ಉಪಲಬ್ಧಿವೇದಃ)
(೩೦)- “ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ವಾ ಇದಂ ತ್ರಯೇಣ ವೇದೇನಾಜಯತ್, ಯಸ್ಯೇಽದಂ ಜಿತಂ ತತ್ | ಸ ಐಕ್ಷತ್ರ, ಇತ್ಥಂ ಚೇದ್ವಾ ಅನ್ಯೇ ದೇವಾ ಅನೇನ ವೇದೇನ ಯಕ್ಷನ್ತೇ, ಇಮಾಮೇವ ತೇ ಜಿತಿ ಜೇಷ್ಯನ್ತಿ, ಯೇಽಯಮ್ಮಮ | ಹನ್ತ ತ್ರಯಸ್ಯ ವೇದಸ್ಯ ರಸಮಾದದಾ ಇತಿ | ಸ ಭೂರಿತ್ಯೇವರ್ಗ್ವೇದಸ್ಯ ರಸಮಾದತ್ತ, ಸೇಽಯಮ್ ಪೃಥಿವ್ಯಭವತ್  | ತಸ್ಯ ಯೋ ರಸಃ ಪ್ರಾಣೇದತ್, ಸೋಽಗ್ನಿರಭವತ್ ರಸಸ್ಯ ರಸಃ | ಭುವ ಇತ್ಯೇವ ಯಜುರ್ವೇದಸ್ಯ ರಸಮಾದತ್ತ, ತದಿದಮನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಅಭವತ್ | ತಸ್ಯ ಯೋ ರಸಃ ಪ್ರಾಣೇದತ್, ಸ ವಾಯುರಭವತ್ ರಸಸ್ಯ ರಸಃ | ಸ್ವರಿತ್ಯೇವ ಸಾಮವೇದಸ್ಯ ರಸಮಾದತ್ತ, ಸೋಽದ್ಯೌರಭವತ್ | ತಸ್ಯ ಯೋ ರಸಃ ಪ್ರಾಣೇದತ್, ಸ ಆದಿತ್ಯೋಽಭವತ್ ರಸಸ್ಯ ರಸಃ” 
- ಜೈಮಿನೀಯ ಉಪನಿಷತ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ |೧|೧-೫|

ಪ್ರಜಾಪತಿಯು ಮೂರೂ ವೇದಗಳಿಂದ ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಗೆದ್ದನು (ಪ್ರಾಪ್ತಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡನು), ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಅದೇ ಜಿತ ಭಾಗವು ಇಂದು ವಿಶ್ವರೂಪದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. (ಮೂರೂ ವೇದಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞವಿತಾನಗೊಳಿಸಿ ಆ ವಾಗ್ ಪ್ರಜಾಪತಿಯು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡನು) ಚಿಂತಿಸಿದನು; ಇದೇ ರೀತಿ ಅನ್ಯ ದೇವತೆಗಳೂ ವೇದತ್ರಯೀಯಿಂದ ಯಜನ ಮಾಡಿದರೆ, ನನ್ನ ಗೆಲುವನ್ನೇ ಅವರೂ ತಮ್ಮ ಗೆಲುವನ್ನಾಗಿ (ವಿಶ್ವವೈಭವವನ್ನು) ಪ್ರಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆ ನಾನು ಈ ಮೂರೂ ವೇದಗಳ ರಸವನ್ನು (ತತ್ತ್ವಭಾಗವನ್ನು) ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು? (ಎಂದು ಚಿಂತನೆ ಮಾಡಿ) ಪ್ರಜಾಪತಿಯು ’ಭೂಃ’ ರೂಪದಿಂದ ಋಗ್ವೇದದ ರಸಗ್ರಹಣ ಮಾಡಿತು, ಅದೇ ಭೂಃ ಎಂಬುದು ಪೃಥಿವೀ ಆಯಿತು. ಋಗ್ವೇದದ ಯಾವ ರಸವು ಪೃಥಿವೀಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಯಿತೋ, ಅದು ಇದರ (ಋಗ್ವೇದದ) ರಸವೂ ಆದ ಅಗ್ನಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ’ಭುವಃ’ ರೂಪದಿಂದ ಯಜುರ್ವೇದದ ರಸವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಅದೇ ಭುವಃ ಎಂಬುದು ಅನ್ತರಿಕ್ಷಲೋಕವಾಯಿತು. ಯಜುರ್ವೇದದ ಯಾವ ರಸವು ಅನ್ತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಯಿತೋ, ಅದು ವಾಯು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅದು (ಯಜುರ್ವೇದದ) ರಸದ ರಸವೂ ಆಗಿದೆ. ’ಸ್ವಃ’ ರೂಪದಿಂದ ಸಾಮವೇದದ ರಸವನ್ನು ಹೀರಿತು, ಅದೇ ಸ್ವಃ ಎಂಬುದು ದ್ಯುಲೋಕವಾಯಿತು. ಸಾಮವೇದದ ಯಾವ ರಸವು ದ್ಯುಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಯಿತೋ, ಅದು ಆದಿತ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅದು (ಸಾಮವೇದದ) ಇದರ ರಸವೂ ಆಗಿದೆ”.



ವ್ಯಾಹೃತಿತ್ರಯೀ, ಲೋಕತ್ರಯೀ, ದೇವತ್ರಯೀ, ಹಾಗೂ ವೇದತ್ರಯೀಗಳ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿವೃತ್ತವುಳ್ಳ ಪ್ರಕೃತ ಶ್ರುತಿಯ ಮುಖೇನ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವೇದದ ತತ್ತ್ವಾತ್ಮಕತ್ತ್ವವು ಪ್ರಮಾಣಿತವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭೂಃ-ಭುವಃ-ಸ್ವಃ, ಹಾಗೂ ಪೃಥಿವೀ-ಅನ್ತರಿಕ್ಷ-ದ್ಯೌಃ ಇವುಗಳ ಜನ್ಯ-ಜನಕ ಭಾವವನ್ನು ಕಂಡು ಓದುಗರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗಬೇಕಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಈ ಮೂರು ತ್ರಿಕಗಳ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಭಿನ್ನ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಭೂಃ-ಭುವಃ-ಸ್ವಃ, ಈ ಮೂರೂ ರಸಾತ್ಮಕವಾಗಿವೆ, ಅಮೃತಾತ್ಮಕವಾಗಿವೆ, ಹಾಗೂ ಪೃಥಿವೀ-ಅನ್ತರಿಕ್ಷ-ದ್ಯೌ ಈ ಮೂರೂ ಭೂತಾತ್ಮಕವಾಗಿವೆ, ಮರ್ತ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿವೆ. ರಸಾತ್ಮಕ ಸ್ವಃ ’ಪ್ರತಿಷ್ಠಾರಸ’ವಾಗಿದೆ, ರಸಾತ್ಮಕ ಭುವಃ ’ಗತಿರಸ’ವಾಗಿದೆ, ಹಾಗೂ ರಸಾತ್ಮಕ ಭೂಃ ’ಅಗತಿರಸ’ವಾಗಿದೆ. ಅಗತಿರಸವು ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ವಿಷ್ಣುಪರ್ವದಿಂದ, ಗತಿರಸವು ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಇನ್ದ್ರ ಪರ್ವದಿಂದ, ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾರಸವು ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಬ್ರಹ್ಮಪರ್ವದಿಂದ ಸಮ್ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂರೂ ಹೃದ್ಯ ದೇವತೆಗಳ ಸಮಷ್ಟಿಯೇ ’ಪ್ರಜಾಪತಿ’ಯಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ  ಬ್ರಹ್ಮೇನ್ದ್ರವಿಷ್ಣುಕೃತಮೂರ್ತ್ತಿತ್ರ್ಯಕ್ಷರಪ್ರಜಾಪತಿ – ’ಪ್ರಜಾಪತಿಶ್ಚರತಿ ಗರ್ಭೇಽನ್ತರಜಾಯಮಾನಃ’ (ಯಜುಃ ಸಂ ೧೩|೧೯|) ಇತ್ಯಾದಿ ಮನ್ತ್ರವರ್ಣನೆಯ ಅನುಸಾರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭೂತಪಿಣ್ಡದ ಕೇನ್ದ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿರುತ್ತಾ, ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ, ವಿಸರ್ಗ, ಆದಾನ ಭಾವಗಳ ಪ್ರವರ್ತ್ತಕವಾಗುತ್ತಾ ’ಅನ್ತರ್ಯ್ಯಾಮೀ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭೂಃ ರಸವು ವಿಷ್ಣ್ವಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ, ಭುವಃ ರಸವು ಇನ್ದ್ರಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ, ಸ್ವಃ ರಸವು ಬ್ರಹ್ಮಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ. ಮೂಲಕೇನ್ದ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಃ ರಸಾತ್ಮಕ, ಬ್ರಹ್ಮಮಯ ಸಾಮರಸವು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ. ಇದರ ನಾಲ್ಕೂ ಕಡೆ ಭುವಃ ರಸಾತ್ಮಕ, ಇನ್ದ್ರಮಯ ಯಜುರಸದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಇದೆ. ಇದರ ನಾಲ್ಕೂ ಕಡೆ ಭೂಃ ರಸಾತ್ಮಕ, ವಿಷ್ಣುಮಯ ಋಗ್ ರಸವು ವ್ಯಾಪ್ತವಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿ ಈ ಮೂರೂ ವೇದರಸಗಳ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ’ಸ್ವಃ-ಭುವಃ-ಭೂಃ’ ಎಂಬ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿದೆ. 


ಅಮೃತಮೃತ್ಯುಲಕ್ಷಣವುಳ್ಳ ಈ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಮರ್ತ್ಯಭಾಗವು ಅಮೃತಾಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿತಾನವಾಗುತ್ತದೆ. ಋಗ್ ರೂಪ ಭೂಃ ರಸವು ವಿತತವಾಗಿ ಪೃಥಿವೀ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಯಜು ರೂಪ ಭುವಃ ರಸವು ವಿತತವಾಗಿ ಅನ್ತರಿಕ್ಷವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಹಾಗೂ ಸಾಮ ರೂಪ ಸ್ವಃ ರಸವು ವಿತತವಾಗಿ ದ್ಯುಲೋಕವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಮೂರೂ ಲೋಕಗಳನ್ನು ’ಮಹಿಮಾಲೋಕ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂರರಲ್ಲಿಯೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಗ್ನಿ-ವಾಯು-ಆದಿತ್ಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮೂರು ದೇವತೆಗಳು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿದೇವತಾ ಭೂಃರಸರೂಪ ಋಗ್ವೇದದ ರಸವಾಗಿದೆ, ವಾಯುದೇವತಾ ಭುವಃರಸರೂಪ ಯಜುರ್ವೇದದ ರಸವಾಗಿದೆ, ಹಾಗೂ ಆದಿತ್ಯದೇವತಾ ಸ್ವಃರಸರೂಪ ಸಾಮವೇದದ ರಸವಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಿಷ್ಟ ಮೂರೂ ರಸವೇದಳುಳ ಮೂರೂ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಭೋಗವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಕೇನ್ದ್ರಸ್ಥ ಸ್ವಃ, ಹಾಗೂ ಪರಿಧಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ದ್ಯುಲೋಕ, ಇವೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಜನ್ಯ-ಜನಕ ಭಾವವಿದೆ, ಎರಡೂ ಸಮಾನವಾಗಿವೆ. ಸ್ವಃ ಎಂಬುದರ ಉತ್ತರವರ್ತ್ತೀ ಭುವಃ ಹಾಗೂ ದ್ಯುಲೋಕದದಿಂದ ಅಧೋವರ್ತ್ತೀ ಅನ್ತರಿಕ್ಶ, ಎರಡೂ ಸಮಾನವಾಗಿವೆ. ಭುವಃ ಎಂಬುದರ ಉತ್ತರವರ್ತ್ತೀ ಭೂಃ, ಹಾಗೂ ಅನ್ತರಿಕ್ಷದಿಂದ ಅಧೋವರ್ತ್ತೀ ಪೃಥಿವೀಲೋಕವು ಸಮಾನವಾಗಿವೆ. ಆರೂ ’ಸ್ವಃ-ಭುವಃ-ಭೂಃ-ಪೃಥಿವೀ-ಅನ್ತರಿಕ್ಷ-ದ್ಯೌಃ’ ಈ ರೂಪದಿಂದ ಅವಸ್ಥಾನವಾಗಿವೆ. ಇದನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುವುದು.
ಇಂತು ಸಜ್ಜನ ವಿಧೇಯ,
ಹೇಮಂತ್ ಕುಮಾರ್ಜಿ

Wednesday, 24 July 2019

೨೭-ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ವೇದತ್ರಯೀ


(ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯವೇದಃ)
(೨೯)- “ಪ್ರಜಾಪತಿಸ್ತಪೋಽತಪ್ಯತ | ತಪಸ್ತಪ್ತ್ವಾ ಪ್ರಾಣಾದೇವೇಮಂ ಲೋಕಂ ಪ್ರಾಬೃಹತ್, ಅಪಾನಾದನ್ತರಿಕ್ಷಲೋಕಂ, ವ್ಯಾನಾದಮುಂ ಲೋಕಮ್ | ಏತಾಂಸ್ತ್ರೀಂಲ್ಲೋಕಾನಭ್ಯತಪ್ಯತ | ಸೋಽಗ್ನಿಮೇವಾಸ್ಮಾಲ್ಲೋಕಾದಸೃಜತ, ವಾಯುಮನ್ತರಿಕ್ಷಲೋಕಾತ್, ಆದಿತ್ಯಂ ದಿವಃ | ಏತಾನಿ ತ್ರೀಣಿ ಜ್ಯೋತೀಷ್ಯಾಭ್ಯತಪ್ಯತ | ಸೋಽಗ್ನಿರೇವರ್ಚೋಽಸೃಜತ, ವಾಯೋರ್ಯಜೂಂಷಿ, ಆದಿತ್ಯಾತ್ ಸಾಮಾನಿ” | 
- ಕೌಷೀತಕೀ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ |೧೦|

ಪ್ರಜಾಪತಿಯು ತಪಿಸಿತು. ತಪಶ್ಚರ್ಯ್ಯೆಯ ಮುಖೇನ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣಭಾಗದಿಂದ ಪೃಥಿವೀಲೋಕ, ಅಪಾನಭಾಗದಿಂದ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಲೋಕ, ಹಾಗೂ ವ್ಯಾನಭಾಗದಿಂದ ದ್ಯುಲೋಕ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾಡಿತು. ‘ತತ್ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ತದೇವಾನುಪ್ರಾವಿಶತ್ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾನ್ತಾನುಸಾರ ಮೂರೂ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಯು ಮೂರೂ ಲೋಕಗಳನ್ನು ತನ್ನ ತಪೋಬಲದಿಂದ ಯುಕ್ತಗೊಳಿಸಿತು. ( ಎರಡನೆಯ ತಪಕರ್ಮ್ಮದಿಂದ) ಪ್ರಜಾಪತಿಯು ಪೃಥಿವೀಲೋಕದಿಂದ ಅಗ್ನಿ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಲೋಕದಿಂದ ವಾಯು, ಹಾಗೂ ದ್ಯುಲೋಕದಿಂದ ಆದಿತ್ಯರನ್ನು ಉತ್ಪನ್ನಗೊಳಿಸಿತು. ಮುಂದುವರೆದು ಮೂರೂ ಜ್ಯೋತಿಗಳನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ತಪದ ಅನುಗಮನ ಮಾಡಿತು


( ಮೂರನೆಯ ತಪಃ ಕರ್ಮ್ಮದಿಂದ) ಪ್ರಜಾಪತಿಯು ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಋಚೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾಡಿತು, ವಾಯುವಿನಿಂದ ಯಜುವನ್ನು ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾಡಿತು, ಹಾಗೂ ಆದಿತ್ಯದಿಂದ ಸಾಮವನ್ನು ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾಡಿತು”. ಪ್ರಾಣ, ಪೃಥಿವೀ, ಅಗ್ನಿ, ಋಕ್, ಇವು ನಾಲ್ಕೂ ಸಮಾನ ಧರ್ಮ್ಮಗಳಾಗಿವೆ. ಅಪಾನ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷ, ವಾಯು, ಯಜುಃ, ಇವು ನಾಲ್ಕೂ ಸಮಾನ ಧರ್ಮಗಳಾಗಿವೆ. ಹಾಗೂ ವ್ಯಾನ, ದ್ಯೌ, ಆದಿತ್ಯ, ಸಾಮ, ಇವು ನಾಲ್ಕೂ ಸಮಾನ ಧರ್ಮಗಳಾಗಿವೆ. ಇದೇ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಸೃಷ್ಟಿಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿವೃತ್ತವಾಗಿದ್ದು, ವಿಶುದ್ಧ ತತ್ತ್ವ ವಾದದ ಮೇಲೆಯೇ ಪರ್ಯ್ಯವಸಾನವಾಗಿದೆ.

ಇಂತು ಸಜ್ಜನ ವಿಧೇಯ,
ಹೇಮಂತ್ ಕುಮಾರ್ ಜಿ.

Monday, 22 July 2019

೨೬-ಭೃಗ್ವಙ್ಗಿರಾ ಮತ್ತು ವೇದತ್ರಯೀ

(ಭೃಗ್ವಙ್ಗಿರೋವೇದಃ)



(೨೮)- “ಆಪೋ ಭೃಗ್ವಙ್ಗಿರೋರೂಪಮಾಪೋ ಭೃಗ್ವಙ್ಗಿರೋಮಯಮ್ | ಸರ್ವಮಾಪೋಮಯಂ ಭೂತಂ ಸರ್ವಂ ಭೃಗ್ವಙ್ಗಿರೋಮಯಮ್ | ಅನ್ತರೈತೇ ತ್ರಯೋ ವೇದಾ ಭೃಗೂನಙ್ಗಿರಸೋಽನುಗಾಃ” |
- ಗೋ.ಬ್ರಾಂ.ಪೂ. |೩೯|

ಪಾರಮೇಷ್ಠ್ಯ ಅಪ್ ತತ್ತ್ವ (ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಗುಣದಿಂದ) ಭೃಗುರೂಪವಾಗಿದೆ, ಹಾಗೂ (ತೇಜೋಗುಣದಿಂದ) ಅಙ್ಗಿರೋಮಯವಾಗಿದೆ. ಆಪವು ಭೃಗ್ವಙ್ಗಿರೋಮಯವಾಗಿದೆ. ಸಮ್ಪೂರ್ಣ ಭೂತಪ್ರಪಞ್ಚವು ಆಪೋಮಯವಾಗಿರುವ ಕಾರಣ, ಎಲ್ಲವೂ ಭೃಗ್ವಙ್ಗಿರೋಮಯವಾಗಿವೆ. ಭೃಗ್ವಙ್ಗಿರೋಮಯ ಆಪಃಸಮುದ್ರದ (ಪಾರಮೇಷ್ಠ್ಯ ಸಮುದ್ರದ) ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂರೂ ವೇದಗಳು (ಅಗ್ನಿಮಯ ಋಗ್ವೇದ, ವಾಯುಮಯ ಯಜುಃ, ಹಾಗೂ ಆದಿತ್ಯಮಯ ಸಾಮವೇದ) ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿವೆ. ಹಾಗೂ ಮೂರೂ ವೇದ ಭೃಗ್ವಙ್ಗಿರಾದ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತವೆ”.

ಸೂರ್ಯ್ಯವೇದವೇ ಭೃಗ್ವಙ್ಗಿರೋವೇದವಾಗಿದೆ. ತ್ರಯೀವೇದಘನ ಸೂರ್ಯ್ಯವು ಭೃಗ್ವಙ್ಗಿರೋಮಯ ಪಾರಮೇಷ್ಠ್ಯ ಅಪ್ಸಮುದ್ರದ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಉದಾ – “ಅಪಾಂ ಗಮ್ಭನ್ ಸೀದ” (ಯಜುಃಸಂ ೧೩|೩೦|) – “ಕಂಸ್ವಿದ್ಗರ್ಭ ಪ್ರಥಮಂ ದಧ್ರ ಆಪಃ” (ಋಕ್ಸಂ ೧೦|೮೨||) ಇತ್ಯಾದಿ ಶ್ರುತಿಗಳಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಆಪೋಮಯ ಭೃಗ್ವಙ್ಗಿರೋವೇದವೇ ಅಥರ್ವವೇದವಾಗಿದೆ. ತದ್ಗರ್ಭೀಭೂತ ಋಗಾದಿಯೇ ತ್ರಯೀವೇದವು. ಹಾಗೂ ವೇದಚತುಷ್ಟಯಿಯು ವಿಶುದ್ಧ ತಾತ್ವಿಕವೇದಕ್ಕೇ ಸಮ್ಬನ್ಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆಯೇ ಹೊರತು ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಶಬ್ದವೇದದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಸಹಸ್ರಗಳಿಂದಲೂ ಸಮನ್ವಯ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. 


ಇಂತು ಸಜ್ಜನ ವಿಧೇಯ,
ಹೇಮಂತ್ ಕುಮಾರ್ ಜಿ.

Sunday, 14 July 2019

೨೫ - ಲೋಕಚತುಷ್ಟಯೀ ಮತ್ತು ವೇದಚತುಷ್ಟಯೀ


(ಸ್ತೌಮ್ಯವೇದಃ)

(೨೭)- “ಋಚಾಮಗ್ನಿರ್ದೈವತಂ ಪೃಥಿವೀಸ್ಥಾನಮ್ | ಯಜುಷಾಂ ವಾಯುರ್ದೈವತಂ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಸ್ಥಾನಮ್ | ಸಾಮ್ನಾಮಾದಿತ್ಯದೈವತಂ ದ್ಯೌಃಸ್ಥಾನಮ್ | ಅಥರ್ವ್ವಣಾಂ ಚನ್ದ್ರಮಾದೈವತಮಾಪಃ ಸ್ಥಾನಮ್” | (ಗೋ.ಬ್ರಾಂ.)

ಚಿತ್ಯ ಭೂಪಿಣ್ಡದಿಂದ ಸಮ್ಬದ್ಧ ಚಿತೇನಿಧೇಯಾ ಮಹಾಪೃಥಿವಿಯ ತ್ರಿವೃತ್, ಪಞ್ಚದಶ, ಏಕವಿಂಶ, ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶ, ಸ್ತೋಮಭೇದದಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಧಾನ ಲೋಕಗಳೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ನಾಲ್ಕೂ ಸ್ತೋಮ-ಲೋಕಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪೃಥಿವೀ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷ, ದ್ಯೌ, ಆಪಃ, ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು, ಆದಿತ್ಯ, ಚನ್ದ್ರಮಾ, ಎಂಬೀ ನಾಲ್ಕು ದೇವತೆಗಳು ಅಧಿಷ್ಠಾತೃಗಳೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇದೇ ನಾಲ್ಕರೊಂದಿಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಋಕ್, ಯಜುಃ, ಸಾಮ, ಅಥರ್ವ, ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳ ಸಮ್ಬನ್ಧವಿದೆ. ನಾಲ್ಕರಲ್ಲಿಋಕ್-ಸಾಮ-ಯಜುರ್ವೇದಇವು ಅಗ್ನಿವೇದಗಳು, ನಾಲ್ಕನೆಯದಾದ ಅಥರ್ವವೇದವು ಸೋಮವೇದವಾಗಿದೆ. ಪೃಥಿವೀಯ ತ್ರಿವೃತ್ () ಸ್ತೋಮಪರ್ಯ್ಯನ್ತ ಅಗ್ನಿದೇವತಾಮಯ ಋಗ್ವೇದವು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ, ಪಞ್ಚದಶ (೧೫) ಸ್ತೋಮಪರ್ಯ್ಯನ್ತ ವಾಯುದೇವತಾಮಯ ಯಜುರ್ವೇದವು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ, ಏಕವಿಂಶ (೨೧) ಸ್ತೋಮಪರ್ಯನ್ತ ಆದಿತ್ಯದೇವತಾಮಯ ಸಾಮವೇದವು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ. ಹಾಗೂ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶ (೩೩) ಸ್ತೋಮಪರ್ಯ್ಯನ್ತ ಸೋಮದೇವತಾಮಯ ಅಥರ್ವವೇದವು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಪಾರ್ಥಿವ-ವೇದಚತುಷ್ಟಯಿಯನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಮಾತ್ರಿಕವೇದ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕೃತ ಗೋಪಥಶ್ರುತಿಯು ತತ್ತ್ವಾತ್ಮಿಕಾವಾದಂತಹಾ ಇದೇ ವೇದಚತುಷ್ಟಯಿಯ ವಿಸ್ಪಷ್ಟ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಶಬ್ದಾತ್ಮಕ ವೇದದೊಂದಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಮ್ಬನ್ಧವಿಲ್ಲ.


ಇಂತು ಸಜ್ಜನ ವಿಧೇಯ,
ಹೇಮಂತ್ ಕುಮಾರ್ಜಿ